آرزوها

تستهای روانشناسی

el20re — Sun, 08 Nov 2009 23:14:21 GMT

تست اعتماد به نفس اعتماد به نفس ، چیزى جز مجموعه ی شكست ها و موفقیت هاى فرد و ارزیابى آنها نیست و در نتیجه اعتماد به نفس تصویرى است كه هركس از خود دارد.
تست اضطراب این تست برای اطلاع از شدت نگرانی خود مانند حرارت سنج های احساسی ، تَب روحیه شما را اندازه می گیرد.
تست استرس در محیط كار استرس نوعی حالت درونی است كه، می تواند زمینه ساز بیماری های گوناگونی باشد. استرس می تواند یك سازمان و كارمندان آن را تحت تأثیر قرار دهد. اولین مشكل ، غلبه بر استرس و تشـخیص وجود آن است.
تست افسردگی ( اگر مدتی است به طور مستمر در غمگینی ، ناراحتی وگریه به سر می برید این تست را امتحان كنید)
تست خود را بهتر بشناسید ( از طریق انتخاب یك تصویر از 9 تصویر می توانید به نوع شخصیت خود پی ببرید)
تست شعور حسی (به معنای درك عاطفی است . در واقع این لفظ به آن دسته از عوامل موفقیت زا در فرد اطلاق می شود كه از لحاظ حسی و شخصیتی به بلوغ و تكامل رسیده باشد. این نوع حس بر تأثیر احساس در توانایی برون نگری ما و نیز درك خود و دیگران تأكید دارد.)
تست خودپنداشت ( برداشت یا تصور كلی هر فرد از خود ) را نشان می دهد و سطح اعتماد به نفس را سنجش می كند.
تست نقاشی های ناخودآگاه شخصیت شما را آشكار می كند اگر در كلاس درس ، سمینار و یا یك جلسه حوصله تان سر رفت و با خودكاری و كاغذی كه در دست دارید شروع به كشیدن نقاشی هایی شدید ، آنها را دور نیندازید . می توانید نقاشی هایتان را با نمونه هایی كه در این تست وجود دارد مقایسه كنید و ببینید چه خصوصیات و روحیاتی دارید.
روحیه شما به عنوان یك مرد یا یك زن چگونه است (خصوصیات شخصیتی مردانه و زنانه بودن خود را با این تست ها بسنجید)
تست هوش 30 دقیقه ای اگر مایل هستید ضریب هوشی تان را بدانید، این برنامه می تواند ضریب هوشی شما را با استناد به منابع معتبر روانشناسی حساب كند.)
تست ریون ( آزمونی برای 9 الی 18 ساله ها)
آزمون سنجش توانایی مشاهده اگر می خواهید سرعت بینایی خود را تشخیص دهید خود را با این آزمون بیازمایید)
تست آدمك یا گودیناف دقیق ترین تست جهت تعیین درجه هوشمندی سن عقلی و بهره هوشی كودك)

نفوذ درقلب دیگران بدون جراحی!

el20re — Sun, 08 Nov 2009 23:01:12 GMT

نفوذ درقلب دیگران بدون جراحی!
دیدن، شنیدن و گفتن 3 وسیله مهم برای برقراری ارتباط با اطرافیان است. در نگاه اول همه چیز بسیار ساده و پیش پا افتاده به نظر می‌رسد، اما شاید تعجب كنید اگر بدانید ده‌ها و احیانا صدها كتاب در زمینه ی چگونگی به‌كارگیری این حواس برای ایجاد ارتباطی موثر نوشته شده است.

در این مقاله ده پیشنهاد برای بهتر وراحت تر ارتباط برقرار کردن را مطالعه می کنید :
مدیریت احساسات خود را به دست گیرید
«اگر می‌خواهید شاد باشید، شادمانه رفتار كنید».

احساسات هر فرد قبل از هر چیز روی خود او تاثیر خواهد گذاشت. شما می‌توانید از این خاصیت به نفع خود بهره ببرید. اگر احساسات منفی شما را اذیت می‌كنند، با مدیریت و كنترل آنها می‌توانید از شر آنها رهایی پیدا كنید. وضعیت بدن خود را تغییر دهید (اگر حركت می‌كنید، بنشینید و بلند شوید)‌ و مطابق با احساسی كه دوست دارید رفتار كنید. اگر با اطرافیان خود با روحیه‌ای شاد و مثبت برخورد كنید، تاثیر بهتری روی آنها خواهید داشت.

كمی از منطق فاصله بگیرید
«در برخورد با مردم به خاطر داشته باشید آنها بیش از آن كه منطقی باشند، احساساتی‌اند».

این یك نكته كلیدی است. منطق بسیار خوب است، اما در برخوردها و در زندگی روزمره، ما موجوداتی احساساتی هستیم. ما احساسات خود را به اطرافیان خود انتقال می‌دهیم و متقابلا احساسات آنها را دریافت می‌كنیم. این یكی از دلایلی است كه گفته می‌شود در ارتباط با مردم زبان بدن (حالت‌های چهره و وضعیت بدن) و تن صدا بیش از 93 درصد كار را انجام می‌دهد.

معانی عمیقی در زیر كلماتی كه به كار می‌بریم نهفته‌اند ،اما زبان، بدن و تن صدا، احساسات و افكار واقعی ما را آشكار می‌سازند. به این دلیل است كه توانایی تغییر و كنترل احساسات و داشتن روحیه‌ای مثبت در حین برقراری ارتباط اهمیت پیدا می‌كند. روحیه و احساسات شما تاثیر بسزایی بر نحوه گفتار و حالت‌های چهره و در نهایت بر روابط شما با اطرافیان دارد.

بهتر است از سه چیز اجتناب كنید
«هر نادانی می‌تواند انتقاد، محكوم و عیبجویی كند، اما صبور و بخشنده بودن نشانه شخصیت و خویشتنداری شماست».

ممكن است نتوان براحتی از هر سه این موارد اجتناب كرد. اغلب برخوردها یا حتی ارتباطات ما از طریق این سه مورد منفی ایجاد شده و ادامه می‌یابد. انتقاد، عیبجویی و محكوم كردن نوعی لذت غیرعادی ایجاد می‌كند. با این كارها ممكن است احساس كنید اهمیت بیشتری دارید، اما در نهایت این سه مورد ،رفتاری منفی هستند كه روابط شما را محدود می‌سازند.

یادآوری نكات منفی و اغراق در آن روحیه، انگیزه و سلامت روانی شما را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، و این می‌تواند شما را در دام یك چرخه ی منفی از عیبجویی و انتقاد مداوم گرفتار سازد و در نتیجه همیشه به دنبال یافتن یك مقصر باشید. با چنین روحیه‌ای اشاعه‌دهنده و دریافت‌كننده ی احساسات منفی نیز خواهید بود، اما مردم به طور كلی به دنبال احساسات خوب هستند، بنابراین چنین رفتاری می‌تواند موانعی جدی در روابط شما با اطرافیان ایجاد كند.

چه چیز اهمیت دارد؟
«راه اصلی برای تسخیر قلب انسان این است كه با او درباره چیزهایی كه بیشترین اهمیت را برایش دارند، صحبت كنید».

یك پند بسیار مفید و عالی: زیاد درباره خود و زندگیتان صحبت نكنید. به جای این كار ، به صحبت‌های بقیه گوش دهید، اما اگر آنها حرف‌های نامربوط می‌زنند، اگر متقابلا به حرف‌های شما گوش نمی‌دهند و علاقه‌ای به داستان زندگی شما ندارند، می‌توانید محیط را ترك كنید. چیزهایی كه مردم اغلب به آنها اهمیت می‌دهند، عبارتند از عقاید، كودكان، یك سرگرمی مخصوص، شغل و...

به اطرافیان خود بیشتر توجه كنید
«اگر مردم را دوست داشته باشید، در مدت 2ماه خیلی بیشتر از آن دوست پیدا خواهید كرد، تا این كه 2 سال سعی كنید دیگران را نسبت به خود علاقه‌مند سازید».

بسیاری از مردم روش دوم را به كار می‌گیرند ، یعنی تلاش می‌كنند دیگران آنها را دوست داشته باشند، اما این راه چندان موثر نیست. این روش به این دلیل جذاب است كه باعث رضایت دائمی از من، من و من می‌شود، اما دوست داشتن دیگران، شاید به این دلیل كه قانون رابطه ی متقابل در مردم قوی است، تاثیر بیشتری دارد. مردم همان گونه با شما رفتار می‌كنند كه شما با آنها رفتار می‌كنید. آنها را دوست داشته باشید ، آنها شما را دوست خواهند داشت.

مایلم در اینجا این نكته را نیز اضافه كنم كه موضوع مهم در این زمینه این است كه صمیمانه و صادقانه به سایرین عشق بورزید. علاقه خالصانه شما از طریق زبان بدن و تن صدای شما انتقال می‌یابد.

سكان زندگی را به دست گیرید

«كسانی كه به دنبال تشویق بیرونی هستند، شادی خود را در دست دیگران جستجو می‌كنند».

یكی از مهم‌ترین روش‌ها برای بدبخت كردن خود این است كه بیش از اندازه به ارزیابی‌های اطرافیان خود اهمیت دهید. ارزیابی بیرونی به معنای ارزشی است كه دیگران به رفتار و گفتار شما می‌دهند، این كه مثلا بگویند شما زیبا، باهوش و موفق هستید. این وضعیت شما را تحت كنترل سایرین قرار می‌دهد و قضاوت آنها را به یك اهرم فشار روانی تبدیل خواهدكرد. یك روز احساس شادی و موفقیت می‌كنید، روز دیگر حالتان آنقدر بد است كه باید در رختخواب بمانید.

اما اگر تنها به قضاوت خود متكی باشید، سكان زندگی را به دست می‌گیرید و احساسات خود را كنترل می‌كنید، نه به آن معنا كه از انتقادهای اطرافیان خود استفاده نمی‌كنید. بلكه منظور این است كه عیبجویی‌های دیگران زندگی شما را بیش از حد تحت تاثیر قرار نخواهد داد.

آنها باعث پسرفت شما نخواهند شد
«به جای این كه نگران باشید مردم درباره شما چه می‌گویند، چرا سعی نمی‌كنید كاری انجام دهید كه تحسین آنها را برانگیزد.»

اهمیت دادن بیش از اندازه به آنچه مردم می‌گویند، یك غول خیالی از آنها در ذهن شما می‌سازد. برای مثال ممكن است فكر كنید هر كاری را انجام دهید مردم شما را محكوم خواهند كرد. ممكن است این طور باشد، اما مردم اغلب درگیر گرفتاری‌های زندگی خود هستند و چندان به كارهای شما اهمیت نمی‌دهند. اگرچه ممكن است این وضعیت ناامیدكننده باشد، اما از طرف دیگر باعث راحتی خیال خواهد شد و به شما كمك خواهد كرد موانع داخلی را كه شما را از انجام كارهایتان باز می‌دارد كنار بزنید.

همان طور كه كم‌كم یا در یك حركت ناگهانی این موانع را كنار می‌گذارید، بیشتر به خود اهمیت خواهید داد، اعتماد به نفس بیشتری پیدا خواهید كرد و شانس بیشتری برای موفقیت خواهید داشت، در نتیجه احساسات مثبت بیشتری در وجود شما ایجاد شده و احساسات منفی برطرف خواهدشد. در این صورت در ایجاد رابطه با اطرافیان موفق‌تر عمل می‌كنید و مهارت‌های اجتماعی شما ارتقا پیدا خواهد كرد.

چه نفعی به حال من دارد؟
«تنها یك راه وجود دارد كه هر چیزی را می‌خواهیم به دست آوریم و آن این كه سایرین را به آنچه می‌خواهیم علاقه‌مند سازیم.»

اگر می‌خواهید كسی كاری برای شما انجام دهد، ببینید آیا او به انگیزه شما برای انجام آن كار اهمیت می‌دهد؟ شاید او اصلا علاقه‌ای به آنچه كه شما می‌خواهید نداشته باشد. او می‌خواهد بداند این كار چه نفعی برایش دارد. پس برای این كه به خواسته خود برسید، مزایای انجام آن كار را توضیح دهید.

سعی كنید این كار را صادقانه و با نگرشی مثبت انجام دهید. اگر دلیل شما برای این كار موجه نباشد یا به صورتی قاطعانه و با اعتماد به نفس بیان نشود، ممكن است طرف شما را متقاعد نسازد و بنابراین هر دوی شما از مزایای انجام آن كار محروم شوید.

چگونه در یك بحث پیروز شویم‌
«بهترین راه برای پیروز شدن در یك بحث و جدل این است كه از آن اجتناب كنید.»

درگیر شدن 2 نفر در یك بحث و این كه هردو بخواهند از مواضع خود جداگانه دفاع كنند، رابطه آنها را دچار مشكل خواهد كرد. تنها نتیجه‌ای كه از یك مشاجره عاید خواهد شد، این است كه تا مدت‌ها پس از آن هر دوی شما احساسی منفی نسبت به یكدیگر خواهید داشت و هر دوی شما در این دید منفی نسبت به یكدیگر غرق خواهید شد. خودداری از بحث‌ها و مشاجرات غیر ضروری مهمترین پیروزی خواهد بود.

سخنان شما بیش از آنچه فكر كنید، اهمیت دارند
«تنها و تنها 4 راه برای برقراری ارتباط با دنیا وجود دارد. ما از طریق این 4‌وسیله ارتباطی ارزیابی و طبقه‌بندی می‌شویم: چه‌كار می‌كنیم، چگونه نگاه می‌كنیم، چه می‌گوییم و چگونه می‌گوییم.»

با وجود اهمیتی كه هر كدام از این 4 مورد دارند، اما بیشتر روی سومین آنها یعنی این كه چه می‌گوییم - تاكید می‌شود.

اغلب مردم در اولین ملاقات خود با سایرین به شكلی ناخودآگاه آنها را ارزیابی می‌كنند. ذهن به این ترتیب مردم و چهره‌ها را سازماندهی می‌كند. بنابراین درباره نحوه نگاه خود و این كه اولین احساسی كه ایجاد می‌كنید چگونه خواهد بود فكر كنید. درباره زبان بدن و این كه جملات را چگونه بیان می‌كنید بیندیشید.

درباره این كه چه احساسی دارید فكر كنید ، به این دلیل كه احساس شما بر دنیای اطرافتان تاثیر می‌گذارد و دنیا نیز تاثیر متقابلی بر شما دارد.

اختلال دوقطبي در کودکان

el20re — Fri, 29 May 2009 12:31:00 GMT

اختلال دوقطبي در کودکان

چکیده

اختلال دوقطبي که پيش از اين «افسردگي مانيايي» ناميده مي شد يک بيماري رواني است که مشخصه اش نوسان شديد خلق و خو، شامل حالت هاي هيجاني بالا (مانيا) و پائين (افسردگي) است. آغاز اختلال دوقطبي معمولاً ازاواخر دوره نوجواني يا اوايل دوران بلوغ است امّا امکان بروز آن در سنين ديگر، از جمله در خلال دوران کودکي نيز وجود دارد.
اغلب افرادي که دچار اختلال دوقطبي هستند دو وضعيت و حال مختلف و متناوب را تجربه مي کنند: يکي دوران پرانرژي و تکانش (مانيا) و ديگري دوران غم و نوميدي و از دست دادن علائق به فعاليت هاي مختلف (افسردگي). اين مساله در مورد کودکاني که دچار اختلال دوقطبي هستند نيز صادق است، هر چند نشانه ها و عوارض آن در کودکان ممکن است تا حدودي متفاوت باشد.
براي مثال، کودکان و نوجوانان در دوران مانيايي، احتمالاً بيشتر از بالغين زود رنج و تحريک پذير مي شوند و رفتارهاي تخريبي نشان مي دهند تا رفتارهاي شادمانه. به علاوه، کودکان بيشتر از بالغين احتمال دارد که اين حالت ها را در يک زمان و به طور توأم داشته باشند که به آن حالت مختلط گفته مي شود. تغيير حالت از حالت مانيايي به افسردگي در کودکان و نوجوانان به سرعت، و گاهي حتي در خلال يک روز، صورت مي گيرد. در حالي که اين تغيير حالت در بالغيني که دچار اختلال دوقطبي هستند معمولاً در دوره هاي هفتگي يا ماهانه اتفاق مي افتد. علّت اختلال دوقطبي کاملاً شناخته شده نيست. امّا ظاهراً مواد شيمايي مغز، نقش عمده اي در ايجاد آن بازي مي کنند. همچنين به نظر مي رسد که اختلال دوقطبي داراي ريشه هاي ژنتيکي باشد. بدين خاطر، کودکاني که اولياء يا خواهر و برادرانشان داراي اختلال دوقطبي باشند در معرض خطر بيشتري قرار دارند.
به اوليايي که نشانه ها و رفتارهاي مرتبط با اختلال دوقطبي را به مدّت حداقل دو هفته درکودکانشان مشاهده مي کنند توصيه مي شود که حتماً با پزشک متخصص مشورت کنند. البته تشخيص اختلال دوقطبي در کودکان مي تواند دشوار و بحث انگيز باشد زيرا معيار و ضابطه تشخيصي جداگانه اي براي اين گونه کودکان وجود ندارد. با وجود اين، بسياري از بالغيني که تشخيص اختلال دوقطبي براي آنان داده شده اظهار داشته اند که نشانه هاي بيماري از دوران کودکي در آن ها شروع شده است. به علاوه، اختلال دوقطبي در کودکان معمولاً به همراه اختلالات ديگري نظير نقص توجه/ بيش فعالي (ADHD) بروز مي کند. همچين اين احتمال وجود دارد که اين اختلال ابتدائاً به عنوان افسردگي تشخيص داده شود، پيش از آن که حالت هاي مانيايي بروز کند.
درمان اختلال دوقطبي معمولاً مستلزم ترکيبي از دارو درماني و روان درماني است. برخي از کودکان يا نوجوانان ممکن است به منظور جلوگيري از آسيب رساندن به خود يا ديگران، براي مدتي به بستري شدن نيز نياز داشته باشند.
راه علاجي براي اختلال دوقطبي وجود ندارد امّا درمان معمولاً کمک کننده است. اختلال دوقطبي که از دوران کودکي و نوجواني شروع شود معمولاً بسيار شديدتر از مواردي است که در دوران بزرگسالي آغاز گردد.

اختلال دوقطبي در کودکان

اختلال دوقطبي يک بيماري رواني است که مشخصه اش تغيير حال شديد، شامل حالت هاي هيجاني بالا (مانيا) و پائين (افسردگي) است. اين وضعيت قبلاً بيماري «افسردگي مانيايي» ناميده مي شد. آغاز اختلال دوقطبي معمولاً از اواخر دوره نوجواني يا اوايل دوران بلوغ است و ميانگين سن شروع اين اختلال، 20 سالگي است. هر چند، اختلال دوقطبي در هر سني، از جمله کودکي، ممکن است بروز کند. بسياري از افرادي که اختلال دوقطبي در آن ها در حدود سن 20 سالگي تشخيص داده مي شود اظهار مي کنند که نشانه هاي اين بيماري از دوران کودکي در آن ها وجود داشته است.
اغلب افراد سالم نيز دچار نوسان خلق و خو مي شوند. اين قضيه در مورد کودکان نيز صادق است. امّا در افرادي که دچار اختلال دوقطبي هستند اين نوسان بسيار شديد است و بين دوره هاي پرانرژي و تکانش (مانيا) و دوره هاي غم و اندوه و نوميدي و بي علاقگي نسبت به فعاليت هاي مختلف (افسردگي) در تناوب مي باشد. اين نوسان شديد معمولاً باعث مختل شدن کارکرد بيمار در مدرسه مي شود و بر روابط او با افراد خانواده و دوستان تأثير مي گذارد.
در کودکاني که دچار اختلال دوقطبي باشند نيز اين نوسان خلق و خو وجود دارد، هر چند در بسياري موارد، کودکان اين دو حالت مانيايي و افسردگي را در يک زمان و به طور توأم تجربه مي کنند. به اين وضعيت حالت مختلط گفته مي شود. نوسان خلق و خو در بين بالغين معمولاً در دوره هاي هفتگي يا ماهانه صورت مي گيرد، امّا اين چرخه در کودکان سريع تر است و حتي ممکن است در يک روز پديد آيد.
برطبق آمار منتشر شده از سوي آکادمي روان پزشکي کودک و نوجوان آمريکا، در حدود يک سوم از 4/3 ميليون کودک و نوجوان اين کشور که تشخيص افسردگي براي آنان داده شده است، احتمال دارد که در حال گذراندن مراحل نخستين اختلال دوقطبي باشند.
کودکاني که دچار اختلال دوقطبي هستند ممکن است رفتارهاي به سرعت تغيير يابنده و غيرقابل پيش بيني از خود بروز دهند. ممکن است در يک لحظه پرخاشگر، و ناگهان بعد از آن درون گرا و کم حرف باشند. اين تغيير خلق و خود به طور قابل ملاحظه اي با توانايي کودک براي فعاليت و نيز لذت بردن از زندگي تداخل مي کند. عملکرد تحصيلي، روابط دوستانه و به ويژه روابط خانوادگي، همگي ممکن است تحت تأثير اين بيماري قرار گيرند.
اختلال دوقطبي معمولاً تا اواخر دوران نوجواني يا اوايل دوران بلوغ در افراد ظاهر نمي شود. با وجودي که پزشکان و متخصصان بيماري هاي رواني اکنون از نقش اين اختلال در دوران کودکي آگاهي بيشتري دارند امّا بسياري ازمتخصصان بر اين باورند که اين بيماري هنوز در کودکان و نوجوانان تشخيص داده نشده است. نشانه هاي مرتبط با اختلال دوقطبي در چند اختلال رواني ديگر در کودکان از جمله نقص توجه/ بيش فعالي (ADHD) و اختلال اضطراب نيز وجود دارد.
به علاوه، پدر و مادرها و ديگران معمولاً رفتارهاي غيرقابل پيش بيني کودکان و نوجوانان را به عنوان بخشي از طبيعت اين دوران قلمداد مي کنند و در نتيجه، کمتر احتمال دارد که اين گونه مشکل هاي رفتاري را تشخيص دهند. هر چند، رفتار دوقطبي در صورت عدم تشخيص و درمان مي تواند پيامدهاي جدّي به همراه داشته باشد. افرادي که دچار اختلال دوقطبي باشند، از جمله کودکان، بيشتر در معرض خطر خودکشي قرار دارند. کودکان دوقطبي همچنين احتمال دارد به رفتارهاي پرخطر، نظير تلاش براي پرواز، روي آورند و رفتارشان در مدرسه و محيط خانه ممکن است به شدّت مخرب باشد.

علل و فاکتورهاي خطر

علت اختلال دوقطبي هنوز به خوبي شناخته نشده است. با وجود اين، به نظر مي رسد مواد شيميايي مغز نقش عمده اي در ايجاد آن بازي کنند. مواد شيميايي مغز که انتقال دهنده هاي عصبي ناميده مي شوند، پيام ها را بين سلول هاي عصبي منتقل مي کنند. اعتقاد بر اين است که مقدار بسيار زياد يا بسيار کم اين انتقال دهنده هاي عصبي باعث تغييرات خلق و خو مي گردد. همچنين به نظر مي رسد که اختلال دوقطبي داراي ريشه هاي ژنتيکي باشد امّا ژن بخصوصي که به اين وضعيت ارتباط داشته باشد هنوز کشف نشده است. کودکاني که پدر و مادرشان (يکي يا هر دو) دچار اختلال دوقطبي باشند بيشتر در معرض خطر ابتلاء به اين بيماري قرار دارند. به علاوه، سابقه خانوادگي در سوء مصرف مواد يا دارو نيز خطر به وجود آمدن اختلال دوقطبي را تشديد مي کند.
برخي پژوهشگران بر اين باورند که در بعضي از افراد، استعداد رشد اين بيماري به طور ارثي وجود دارد که براثر عوامل محيطي (مانند رويدادهاي پراسترس در زندگي، اختلال در چرخه هاي زيستي يا ريتم ها و الگوهاي فصلي) بروز پيدا مي کند. برخي عوامل ديگري که در بروز اين اختلال ممکن است نقش داشته باشند عبارتند از بيخوابي مزمن، درمان با داروهاي ضدافسردگي و برخي از مکمل هاي غذايي و گياهي.

علائم و نشانه ها در کودکان

بسياري از نشانه هاي اختلال دوقطبي در کودکان مشابه اين نشانه ها در بالغين است. هرچند، برخي از نشانه ها در کودکان ممکن است کاملاً با بالغين متفاوت باشد. نشانه هاي اختلال دوقطبي معمولاً به دو رده مانيا و افسردگي تقسيم مي شوند.
نشانه هاي دوره هاي مانيايي عبارتند از:
نشئه ، احساس سرخوشي يا تحريک پذيري. بيمار ممکن است حال خوشي داشته باشد و حتي در صورت بروز اتفاقاتي که به طور معمول باعث ناراحتي مي شود نيز در همان حال باقي بماند. براي مثال، يک کودک ممکن است حتي هنگامي که در دفتر مدرسه منتظر توبيخ شدن است نيز شاد و خوشحال باشد. در خلال دوره مانيايي، کودکان و نوجوانان معمولاً بيشتر از بالغين تحريک پذيرند و رفتارهاي مخرّب بروز مي دهند.
اعتماد به نفس فوق العاده، احساس بلندپروازي يا اطمينان غيرواقعي. بيمار معمولاً احساس خوبي درباره خودش دارد و فکر مي کند که دنيا را در اختيار دارد. کودکان ممکن است حس کنند که مثلاً از طريق امکان پرواز کردن يا زيرپا گذاشتن قوانين و مقررات، مي توانند منطق حاکم را شکست دهند.
نياز کمتر به خواب. بيمار ممکن است تنها پس از چند ساعت خواب، با احساس رفع خستگي بيدار شود. کودکان ممکن است شب ها تا ديروقت بيدار بمانند ولي صبح ها به سختي از خواب برخيزند.
تند حرف زدن، بيش از حد معمول حرف زدن يا احساس نياز به تداوم صحبت کردن. بيمار ممکن است بسيار حرّاف باشد و بلند يا خيلي تندتند صحبت کند.
«جوشش» ايده ها، احساس مسابقه گذاشتن افکار با يکديگر، حواس پرتي يا نگراني. بيمار ممکن است به آساني بيقرار يا دچار حواس پرتي شود. به سرعت ممکن است افکارش را از چيزي به چيز ديگر متمرکز کند و در حرف زدن نيز مرتباً موضوع صحبت را عوض کند.
افزايش فعاليت هاي هدفمند. کارايي بيمار ممکن است افزايش يابد.
رفتار پرخاشگرانه يا ناخوشايند. بيمار ممکن است کنجکاو (فضول) يا پرخاشگر به نظرآيد. کودکاني که دچار اختلال دوقطبي هستند ممکن است در اوج دوران مانيايي به همسن و سالان يا اعضاي خانواده خود به طور فيزيکي حمله ور شوند. اين امر آن ها را از برقراري يک رابطه پايدار و محکم باز مي دارد. کودکان همچنين ممکن است به هنگام تنبيه يا وقتي که به آن ها «نه» گفته مي شود بسيار خشمگين و عصباني شوند.
ناآگاهي نسبت به وضعيت خود. چون بيمار حس خوبي دارد و معمولاً از کارايي بيشتري هم برخوردار است غالباً از غيرعادي بودن وضعيت خود ناآگاه است يا آن را انکار مي کند.
لذت جويي بدون در نظر گرفتن پيامدهاي آن، رفتار بي پروا يا قدرت تشخيص و قضاوت ضعيف. بيمار ممکن است درگير رفتارهاي جنسي پرخطر، سوء مصرف مواد (دارو) و رفتارهاي مشابه ديگر شود. رفتارهاي جنسي پرخطر در بالغين به صورت روابط جنسي و در کودکان به صورت به کاربردن الفاظ رکيک يا لمس نامناسب اعضاي بدن خود يا ديگران، روي مي دهد. کودکان دوقطبي همچنين ممکن است اقدام به رفتارهاي بي باکانه و بي پروا نمايند.
افسردگي حاد، شايع ترين الگوي رفتاري در اختلال دوقطبي است. تقريباً تمام بيماران حداقل يکبار در طول زندگي خود دچار آن شده اند.
نشانه هاي دوره هاي افسردگي عبارتند از:
خلق و خوي تغيير يافته. بيمار معمولاً دچار اضطراب، غم و خشم، تندخويي، زودرنجي يا فقدان احساس يا عاطفه (کمبود هيجان) است. همچنين ممکن است بدبين (حس اين که همه چيز در زندگي بد از آب در خواهد آمد) يا نااميد باشد و به گريه يا ديگر احساسات هيجاني روي آورد. در بين کودکاني که دچار اختلال دوقطبي هستند گريه و زودرنجي، بسيار شايع است.
ناتواني کسب لذت . کاهش يا از دست دادن علاقه به فعاليت هايي که قبلاً براي بيمار خوشايند و لذت بخش بودند، مثل غذاخوردن، مدرسه رفتن، ديدار دوستان و سرگرمي ها.
تغيير عمده در اشتها يا وزن. کاهش يا افزايش اشتها يا کاهش يا افزايش فوق العاده وزن.
تغيير درالگوي خواب. بيمار ممکن است يا خيلي زياد يا خيلي کم بخوابد. بيمار معمولاً صبح زود از خواب برمي خيزد و دوباره به خواب نمي رود.
فعاليت فيزيکي يا کلامي. بيمار ممکن است نگران و مضطرب باشد. ممکن است دست هايش را بفشارد و پيچ وتاب دهد و قادر به آرام نشستن در يکجا نباشد. برخي از بيماران نيز برعکس ممکن است دچار کندي حرکت يا گفتار شوند. ممکن است قبل از پاسخ دادن به سوالات يا آغاز کردن يک کار، دچار درنگ و توقف باشند. بيمار ممکن است آنقدر آهسته صحبت کند که ديگران قادر به شنيدن صحبت هايش نباشند و همچنين ممکن يا کلاً صحبت نکنند و يا فقط به سوالات مشخصي که از آن ها مي شود پاسخ گويند.
احساس خستگي و از دست دادن انرژي.
احساس پوچي و بي ارزش بودن. بيمار ممکن است احساس بي ارزش بودن يا احساس گناه کند و خود را دائماً سرزنش کند.
از دست دادن تمرکز.
افکار مرگ. بيمار ممکن است به طور مکرّر به فکر مرگ بيافتد يا آرزوي مرگ کند. فکر خودکشي يا تظاهر به آن در بيمار وجود دارد و حتي ممکن است در اين مورد اقدام عملي نيز بنمايد.
نشانه هاي افسردگي که مشخصاً در کودکان وجود دارد شامل دردهاي فيزيکي مثل درد اندام هاي مختلف و خستگي است. کودکان احتمال دارد که در هنگام افسردگي با مشکلات تحصيلي نظير غيبت هاي منظم در مدرسه يا افت تحصيلي روبرو شوند. ممکن است تهديد به فرار از خانه کنند و حتي آن را عملي سازند. ساير نشانه هاي افسردگي درکودکان دوقطبي عبارتند از:
شکايت مداوم
مشکل در روابط فردي
مشکل حاد در مواجهه با شکست يا عدم پذيرش
ارتباطات ضعيف
انزواي اجتماعي
کودکاني که دچار اختلال دوقطبي هستند گاهي نشانه هاي توهّم و هذيان گويي از خود بروز مي دهند. اين نشانه ها بيشتر در اختلالاتي نظير اسکيزوفرني وجود دارد.
مطالعات نشان مي دهد که کودکان و نوجواناني که به اختلال دوقطبي مبتلا هستند شرايط حادتري از اين بيماري را نسبت به بالغين دارند. به طور مثال، سرعت تغيير حال در آن ها بيشتر است و احتمال بيشتري دارد که نشانه هاي بيماري به صورت «مختلط» (يعني بخشي افسرده و بخشي مانيايي) در آن ها وجود داشته باشد. به عبارت ديگر، دوره هاي افسردگي و مانيايي در بالغين کاملاً جدا از هم و قابل تشخيص است ولي کودکان ممکن است حتي در يک روز چند بار بين اين دو حالت، تغيير وضع دهند.
کودکاني که دچار اختلال دوقطبي هستند همچنين بيشتر از بالغين در معرض ساير اختلالات رواني شامل نقص توجه/ بيش فعالي (ADHD)، اختلال سلوک (CD)، اختلال بي اعتنايي مقابله اي (ODD) و اختلالات اضطراب قرار دارند.
کودکان و نوجواناني که به اختلال دوقطبي مبتلا هستند، نسبت به ساير جوانان بيشتر در معرض خطر سوء مصرف مواد (دارو) قرار دارند. استفاده از داروهاي شادي بخش و الکل به اين جوانان کمک مي کند که خود را از عدم تعادل هيجاني و رفتارهاي بي ثبات مرتبط با اختلال دوقطبي برهانند.
تشخيص اختلال دوقطبي در کودکان
به پدر و مادراني که رفتارهاي مرتبط با اختلال دوقطبي را حداقل براي دوهفته در کودکانشان مشاهده مي کنند توصيه مي شود که آن ها را براي معاينه نزد پزشک متخصص ببرند. آغاز اختلال دوقطبي يا با افسردگي و يا با حالت هاي مانيايي خواهد بود.
تشخيص اختلال دوقطبي در کودکان مي تواند دشوار و پيچيده باشد. در بسياي از موارد، نشانه هاي اين بيماري در ساير اختلالات رواني نيز وجود دارد و يا اين بيماري باعث به وجود آمدن اختلالات ديگر مي گردد. به طور مثال مي توان اختلال اضطراب و نقص توجه/ بيش فعالي (ADHD) را ذکر کرد. به علاوه، برخي از نشانه هايي که ظاهراً مرتبط با اختلال دوقطبي هستند ممکن است در واقع، در نتيجه اختلال ديگري به وجود آمده باشند. براي مثال، کودکاني که در معرض سوء استفاده فيزيکي، سوء استفاده جنسي يا خشونت خانگي قرار دارند ممکن است داراي نشانه تغيير سريع حال باشند. در اين موارد، تشخيص اختلال استرس پس از سانحه ممکن است مناسب تر از تشخيص اختلال دوقطبي باشد.
کودکاني که اختلال دوقطبي دارند معمولاً مانند بالغين، به طور کامل ضوابط تشخيص بيماري را برآورده نمي کنند و همين امر، تشخيص را دشوار مي سازد. هرچند، وضعيت در کودکان ممکن است بسيار جدّي تر و حادتر از بالغين باشد.
مشخصه اختلال دوقطبي در کودکان مي تواند تغيير سريع و مداوم خلق و خو و وجود نشانه هاي مختلط از مانيا و افسردگي باشد.
اختلال دوقطبي غالباً يا بدون تشخيص باقي مي ماند و يا اشتباه تشخيص داده مي شود و اين امر مستقل از سن و جنسيت بيمار است. براساس مطالعات انجمن ملي سلامت ذهني آمريکا (NMHA)، نزديک به 80 درصد بيماراني که دچار اختلال دوقطبي هستند تا مدّت 10 سال يا بيماريشان تشخيص داده نمي شود و يا اشتباه تشخيص داده مي شود. آمارها نشان مي دهد که اين اختلال در بين گروه هاي تحصيل کرده و در جوامع اقتصادي و اجتماعي پيشرفته، بيشتر است. البته علّت اين امر ممکن است به آگاهي بيشتر اين گروه از اين اختلال و احتمال بيشتر پذيرش اختلالات ذهني از سوي آنان برگردد.
پيش از آن که اختلال دوقطبي بتواند تشخيص داده شود، پزشک بايد آزمايش هاي پزشکي را انجام دهد تا بيماري هاي احتمالي ديگري که ممکن است باعث اين نشانه ها و عوارض شده باشند منتفي گردند. بيماري هاي ديگري مثل عفونت هاي ويروسي مي توانند عوارض مشابهي با اختلال دوقطبي را به وجود آورند. کارکرد غدّه تيروئيد نيز بايد مورد آزمايش قرار گيرد زيرا پرکاري يا کم کاري آن مي تواند نشانه هاي اختلال دوقطبي را بدتر کند. استفاده از داروهاي تغييرحال که مي توانند باعث نشانه هاي مشابه گردند نيز از طريق آزمايش ادرار قابل تشخيص است.
تشخيص قطعي اختلال دوقطبي با ارزيابي سلامت رواني توسط يک متخصص بيماري هاي رواني (معمولاً روان پزشک کودک و نوجوان) آغاز مي گردد. اين ارزيابي شامل به دست آوردن سابقه کامل عوارض، مانند زمان شروع، مدّت ماندگاري و ميزان شدت آن هاست. همچنين بايد مشخص گردد که آيا کودک قبلاً نيز اين عوارض را داشته يانه، و اگر داشته، آيا درمان شده يا نه، و اگر درمان شده چگونه. براي اين منظور، معمولاً از پرسشنامه اختلال خلق و خو (MDQ) استفاده مي شود. اين پرسشنامه، مجموعه اي از سوالاتي است که از بيمار پرسيده مي شود و به تشخيص اين که کودک نشانه هاي مانيايي قبلي داشته يا نه کمک مي کند.
روان پزشک معمولاً درباره اين که کودک به مرگ يا خودکشي فکرکرده است يا نه و نيز اين که ساير افراد خانواده سابقه اختلال خلق و خود يا مصرف الکل و دارو داشته اند سوال مي کند. سابقه پزشکي خانوادگي در تشخيص اختلال دوقطبي در کودکان، بسيار اهميت دارد. بسياري از کودکاني که دچار اختلال دوقطبي هستند داراي پدر و يا مادر دوقطبي هستند. هر چند ممکن است بيماري در آن ها تشخيص داده نشده باشد.
مشخصه اختلال دوقطبي عموماً دوره هاي جداگانه مانيا و افسردگي است. براي اين که يک دوره به عنوان يک دوره جديد در نظر گرفته شود بايد ضوابط زير وجود داشته باشد:
بايد تغيير خلق و خو يا گذشت زمان وجود داشته باشد. بيمار بايد يک تغيير عمده در خلق و خو نشان دهد، مثلاً از افسردگي حاد به مانيا. يک دوره جديد بايد از دوره قبلي حداقل دو ماه فاصله داشته باشد و دراين مدّت حال بيمار عادي باشد. البته اغلب کودکاني که دچار اختلال دوقطبي هستند اين ضابطه را برآورده نمي سازند و تغيير خلق و خو در آن ها با سرعت بيشتري صورت مي گيرد.
دوره ها بايد خود به خود بروز يابند و نبايد مستقيماً براثر ابتلاء به يک بيماري خاص يا مصرف دارو و مواد به وجود آمده باشند.
احتمال اختلالات رواني (مثل اسکيزوفرني) بايد منتفي باشد.
تشخيص اختلال دوقطبي در کودکان عمدتاً به نشانه ها و عوارض بستگي دارد. و اين امر بسيار دشوار است زيرا نشانه ها به سرعت تغيير مي کنند و مثلاً ممکن است فقط در خانه بروز يابند و تنها توسط افراد خانواده يا پرستاران مشاهده شوند.

گزينه هاي درماني براي اختلال دوقطبي

اختلال دوقطبي در کودکان و نوجوانان معمولاً شديدتر از بالغين است. اين اختلال با ترکيبي از دارو درماني و مراقبت هاي رواني اجتماعي قابل درمان است ولي به طور کامل معالجه نمي شود.
در بعضي موارد، تشخيص اين اختلال در کودکان يا نوجوانان در چنان شرايط بحراني صورت مي گيرد که بستري کردن بيمار زير نظر روان پزشک را ايجاب مي کند. علّت بستري کردن، استفاده از دارو درماني، پايش وضعيت بيمار و بازداشتن او از آسيب رساندن به خود يا ديگران است. بستري کردن بيمار در شرايطي که احتمال عدم مصرف صحيح دارو و دسترسي بيمار به وسايل خطرناک (مثل اسلحه) وجود داشته باشد نيز صورت مي گيرد.
دارو درماني معمولاً نخستين درمان براي اختلال دوقطبي است. از دارو درماني براي کنترل سريع و برطرف کردن خطر يا کاهش عوارض و جلوگيري از بروز دوره هاي بعدي استفاده مي شود. اگر اختلال کارکرد غدّه تيروئيد وجود داشته باشد، بايد پيش از آن که اختلال دوقطبي مورد بررسي قرار گيرد، برطرف گردد. دارو درماني هايي که براي درمان اختلال دوقطبي به کار مي رود عبارتند از:
داروهاي تثبيت کننده خلق و خو. نخستين دارويي که براي اختلال دوقطبي تجويز مي شود. انواع مختلف تثبيت کننده هاي خلق و خو ممکن است در بيماران مختلف، اثر بخشي متفاوتي داشته باشند و در صورتي که يک دارو اثربخش نباشد ممکن است داروي تثبيت کننده خلق و خوي ديگري نيز به عنوان داروي دوم افزوده گردد. ليتيوم (lithium) متداول ترين داروي تثبيت کننده خلق و خوست و معمولاً به عنوان نخستين دارو براي درمان اختلال دوقطبي تجويز مي گردد. اثربخشي اين دارو معمولاً هنگامي که مصرف آن از ابتداي دوره تغيير حال شروع گردد بيشتر است. بنا بر اطلاعات منتشر شده از سوي انجمن ملي سلامت ذهني (NMHA ) ، ليتيوم در 60 درصد بيماران مبتلا به اختلال دوقطبي براي کنترل مانيا اثربخش بوده است. اين دارو در جلوگيري از بروز دوره جديد بيماري، هم افسردگي و هم مانيا، موثر بوده و در کاهش خودکشي در بين بيماران دوقطبي، اثربخش به نظر مي آيد.
در مورد اثربخشي داروهاي تثبيت کننده خلق و خو در درمان اختلال دوقطبي در کودکان، اطلاعات کافي وجود ندارد. پژوهش ها در مورد ميزان اثربخشي و ايمني اين داروها در جوانان ادامه دارد. داروهاي ضدتشنج، داروهاي تثبيت کننده خلق و خو هستند و مي توانند براي کودکان مبتلا به اختلال دوقطبي مفيد باشد. البته برخي از انواع اين داروها داراي اثرات جانبي جدّي نظير افزايش وزن و خطر اختلال هورموني منجر به نازايي در دختران مي باشند.
داروهاي ضد جنون . اين داروها ممکن است براي درمان برخي از کودکاني که رفتار پرخاشگرانه دارند يا نشانه هاي روان پريشي در آن ها مشاهده شده، به کار رود. البته استفاده از اين داروها بايد با آزمايش هاي مرتب خون، پايش گردد.
هنگامي که اختلال دوقطبي تشخيص داده شود، مصرف برخي داروها بايد قطع گردد يا به دقت زير نظر گرفته شود. براي مثال، برخي ازکودکان دوقطبي که براي درمان نقص توجه/ بيش فعالي (ADHD)، داروهاي محرک استفاده مي کنند ممکن است حالت هاي مانيايي در آن ها تشديد شود. داروهاي ضدافسردگي نيز در بيماران دوقطبي باعث دوره هاي مانيايي يا بدتر کردن آن مي شوند. هرچند، گاهي اوقات ممکن است به همراه داروهاي تثبيت کننده خلق و خو براي درمان دوره هاي افسردگي در اختلال دوقطبي به کار روند.
با وجودي که تجويز داروهاي ضدافسردگي براي برخي از کودکان مبتلا به اختلال دوقطبي مفيد است امّا اين داروها بايد با دقت و احتياط زياد مصرف گردند. اداره دارو و غذاي آمريکا (FDA) هشدار داده است که داروهاي ضدافسردگي مي تواند باعث افزايش خطر فکر کردن به خودکشي در برخي بيماران- به ويژه کودکان- گردد و تمام افرادي که از اين داروها مصرف مي کنند بايد از نزديک براي تغييرات غيرعادي رفتاري زير نظر قرار داشته باشند. نشان داده شده است که مصرف داروهاي ضدافسردگي بدون يک داروي تثبيت کننده خلق و خو باعث افزايش حالت مانيا در کودکان دوقطبي مي گردد.
روان درماني معمولاً تنها هنگامي مورد استفاده قرار مي گيرد که شديدترين نشانه هاي اختلال دوقطبي با دارو درماني تحت کنترل درآمده باشند. کودکاني که تحت روان درماني قرار مي گيرند ياد خواهند گرفت که خود را بهتر درک کنند و ارزش بيشتري براي خود قائل شوند. همچنين روش هايي براي کاهش استرس و بهبود روابط به آن ها ياد داده خواهد شد.
روان درماني هايي که معمولاً در درمان اختلال دوقطبي به کار مي روند عبارتند از:
رفتار درماني شناختي ( CBT ). بيمار ياد مي گيرد که الگوهاي فکري و رفتارهاي نامناسب خود را تغيير داده و کنترل کند. در مورد کودکان، اين روش درماني تنها بر روي رفتار تمرکز مي کند تا زماني که آن ها درک بهتري از توانائي هاي شناختي خود به دست آورند.
آموزش رواني. به بيمار در مورد اختلال دوقطبي، روش درمان آن و چگونگي تشخيص علائم اوليه هر دوره جديد بيماري آموزش داده مي شود. اين آموزش ها معمولاً براي افراد خانواده بيماران دوقطبي نيز مفيد است.
روان درماني خانواده . سطح درماندگي در بين اعضاي خانواده، ناشي از نشانه هاي اختلال دوقطبي را کاهش مي دهد. روان درماني خانواده به اولياء کمک مي کند که چگونگي برخورد با کودکان دوقطبي خود را ياد بگيرند. اين مساله در مورد خواهر و برادرها نيز صادق است.
روان درماني بين فردي . باعث بهبود روابط بين فردي بيماران مي گردد و روال هاي روزانه و زمان بندي خواب آن ها را به حالت عادي در مي آورد و به آن ها کنترل بيشتري بر روي زندگي و شرايط شان مي بخشد.
گروه درماني . بر روي پذيرش بيماري اختلال دوقطبي و نياز به دارو درماني طولاني مدّت تمرکز دارد. اين نوع درمان ممکن است افراد خانواده را نيز دربرگيرد.
درمان اختلال دوقطبي در کودکان ممکن است به محيط مدرسه نيز گسترش يابد. در اين حالت بايد برنامه آموزشي خاصي براي کودک با همکاري معلمان و اولياء مدرسه تنظيم گردد.

راهنمايي هايي براي کنار آمدن با اختلال دوقطبي در کودکان

اختلال دوقطبي مي تواند تأثيرات عمده اي بر زندگي کودکان داشته باشد. در حالي که با درمان صحيح، کودک مي تواند زندگي عادي داشته باشد. توصيه هاي زير براي اولياء يا پرستاران کودکان مبتلاء به اختلال دوقطبي است:
به دقت مراقب باشيد که برنامه درماني به طور کامل توسط کودک پيگيري شود. کودک بايد مقدار دارو را دقيقاً طبق تجويز پزشک مصرف کند و هيچ وعده مصرف دارو را فراموش نکند. اگر کودک داراي پدر و يا مادر دوقطبي باشد بايد از نزديک زيرنظر روان پزشک قرار داشته باشد. اگر روان درماني توصيه شده باشد، بايد کودک را به طور مرتب در جلسات شرکت داد. بدون مشورت با روان پزشک هيچ تغييري در درمان ندهيد.
شروع هر دوره بيماري را به دقت زير نظر داشته باشيد. اگر محرک هاي خاصي براي شروع يک دوره تشخيص داده شد، نسبت به آن ها حساس باشيد و به کودک کمک کنيد که در صورت امکان از آن ها پرهيز کند. دوستان و افراد خانواده مي توانند در اين مورد کمک کنند. به محض آن که به نظر رسيد يک دوره جديد بيماري در حال شکل گرفتن است به روان پزشک و يا متخصص بيماري هاي رواني مراجعه کنيد.
از الکل، دارو و يا ساير محرک ها اجتناب کنيد. بسياري از اين گونه مواد مي توانند بر روي خلق و خو اثرگذار باشند. داروهاي نشاط آور مي توانند بسيار خطرناک باشند و داروهاي مجاز مثل داروهايي که براي رژيم غذايي مصرف مي شوند نيز بهتر است کنار گذاشته شوند. اولياء بايد مواظف غذاهايي که ممکن است محرّک به وجود آمدن يک دوره جديد بيماري شود باشند. براي مثال، مصرف بيش از حدّ شکر مي تواند موقتاً باعث افزايش انرژي و در پي آن خستگي و رخوت گردد که اين امر به نوبه خود مي تواند باعث تشديد عوارض در افراد مبتلا به اختلال دوقطبي گردد.
به علاوه پدر و مادرها بايد رژيم غذايي کودک خود را زير نظر داشته باشند و مطمئن باشند که مواد غذايي کافي (مثل ويتامين آ، ويتامين ب 12، ويتامين ث، کلسيم و آهن) به او مي رسد. اين امر به طور کلي در سلامت جسمي و رواني مهم است.

سوال هايي از دکتر درباره اختلال دوقطبي

آماده کردن سوال هايي از قبل، مي تواند به پدر و مادرها و بيماران کمک کند تا مکالمه معني دارتري با پزشک در مورد شرايطشان داشته باشند. اين ها نمونه سوالاتي هستند که پدر و مادرها مي توانند درباره اختلال دوقطبي فرزندشان بپرسند:
1- چگونه مي توان فهميد که نوسان خلق و خوي کودکانمان جدّي تر از تغيير حالت هاي عادي کودکانه است؟
2- آيا شما در درمان اختلال دوقطبي در کودکان، تجربه داريد؟
3- چگونه بين اختلال دوقطبي و بيماري ديگري که فرزندمان ممکن است داشته باشد تشخيص مي دهيد؟
4- فرزند ما چه شکلي از اختلال دوقطبي دارد؟
5- اختلال دوقطبي فرزند ما چقدر جدّي است؟
6- شما چگونه بين اختلال دوقطبي و بيش فعالي در فرزند ما تمايز قايل مي شويد؟
7- حدس مي زنيد فرزند ما چه اختلال ذهني ديگري داشته باشد؟
8- چه نوع دارو درماني براي فرزند ما مناسب است؟
9- اثرات جانبي دارو درماني چيست؟
10- من چگونه مي توانم به فرزندم کمک کنم يا آموزش دهم که داروهايش را به طور مرتب مصرف کند؟
11- چه نوع روان درماني ممکن است براي فرزند ما مفيد باشد؟
12- وضعيت فرزند ما چه تأثيري بر تحصيل و فعاليت هاي فوق برنامه او دارد؟
13- اولياء مدرسه فرزند ما چه نوع اطلاعاتي بايد از وضعيت او داشته باشند؟
14- چشم انداز بلند مدّت زندگي فرزند ما چيست؟
15- آيا فرزندان ديگر ما نيز احتمال دارد که به اختلال دوقطبي دچار گردند؟

اعتماد به نفس چیست و چگونه افزایش می یابد

el20re — Mon, 23 Mar 2009 19:48:08 GMT

اعتماد به نفس ، عبارت است از احساس اطمینان نسبت به خود. به عبارت دیگر ، اعتماد به نفس یک فرد به نحوه ی احساس اودرباره ی (( من )) خویش بستگی دارد .شما در مورد خودتان چگونه فکر می کنید ؟ آیا نظر مساعدی نسبت به خودتان دارید و به خودتان احترام می گذاریم ؟ اگرپاسخ شما به سوالات اخیر مثبت باشد ، در این صورت می توان گفت که شما از یک من قوی و ایده آل ، برخوردار هستید ، اما اگرشما نظر مساعدی نسبت به خودتان نداشته باشید و برای خودتان احترام قایل نشوید ، می تون گفت که شما دارای من ضعیفی هستید .مع الو صف ، باید گفت که نظر فرد نسبت به خودش در موقعیتهای مختلف زندگی یکسان نیست و ممکن است که او دریک موقعیت خودش را خوب و قوی بپندارد ، ولی در موقعیت دیگری خود پنداری ضعیفی داشته باشد .

اما ، چیزی که تاسف آور است ، این است که اغلب ما ، معمولا” بیشتر به جنبه های ضعیف خودمان اهمیت می دهیم و تمام توجه امان را بر روی نکته ضعفهایمان متمرکز می کنیم نه بر وی امتیاز اتمان . پس ، چاره کار چیست ؟ نخستین قدم شما برای تقویت و بالا بردن اعتماد به نفستان ،درک و فهم این حقیقت باید باشد که اعتماد به نفس ، در واقع همان نظر و عقیده ای است که شما راجع به خودتان دارید. آگاهی از این امر منجر به این خواهد شد که در تقویت اعتماد به نفستان در مسیر صحیحی گام بردارید . در مرحله’ بعدی ، باید از خودتان بپرسید که چرا در برخی از جنبه های زندگی دارای اعتماد به نفس کافی نیستند ؟ یک دلیل آن ، شاید مورد مقایسه قرار دادن خودتان با افراد دیگر باشد .

به این ترتیب ، اگر در این مقایسه شما خودتان را کمتر از دیگران بدانید، مسلما” خود پنداریتان رو به نقصان خواهد نهاد. به طور کلی ، هنگامی که شما خودتان را با فرد دیگری مقایسه می کنید ، این فرد ، چه یک هنرمند باشد ، و چه یک ورزشکار ، یک وکیل ، یک پزشک ، یک تاجر ، و یک دانشجو ، اگر آن فرد را در برخی خصوصیتها بهتر از خودتان بدانید ، خود پنداری شما تضعیف خواهد گشت . اما ، جهت مقابله با این وضعیت و جهت این که خود پنداری صحیح و مناسبی از خود داشته باشید ، بهترین شیوه نگریستن به سایر افراد، داشتن یک نگرش کلی است – نگرشی که در آن ، همه’ انسان ها با هم برابر در نظر گرفته می شوند . به عبارت بهتر ، به هنگام مقایسه خود با دیگران باید به این نکته توجه داشته باشید که هر انسانی دارای منابع مختلفی است . هیچ کس یک مرد یا یک زن نیست . بلکه پیش از هر چیز دیگری همه یک انسان هستید .

شما با یک اسب برابر نیستید ، زیرا یک اسب بسیار قوی تر از شماست .، اما شما در مورد قدرت خودتان نسبت به آن اسب ، هیچ نقصی در خودتان احساس نمی کنید . سرعت یک سگ بسیار سریعتر و هیکل یک فیل ، بسیار تنومندتر از شماست اما شما در این گونه موارد نیز هیچگونه کمبودی در خودتان احساس نخواهید کرد ، زیرا این حیوانات خارج از دایره ی تعمیم شما به عنوان یک انسان ، قرار دارد . برخی از ما ، افراد دیگر را دارای خصلتهایی می بینیم که خود فاقد آن ها هستیم و لذا در خودمان احساس کمبود می کنیم . این احساس کمبود و عدم کفایت – حتی اگر در مورد یک جنبه’ جزئی و کوچک باشد – سریعا” در سرتاسر وجود و در کلیت خود
پنداری ما ، گسترش می یابد . ولی اگر ما همه ی مردم را به چشم یک انسان بنگیرم ، در آن صورت ، دیگر همه کس با هم برابر خواهند بود . بلند و کوتاه ، ثروتمند و فقیر ، دانا و نادان ، چاق و لاغر و . . . همگی بی معنا هستند .

ما به عنوان یک انسان همگی یکی هستیم و تفاوت و رقابتی بین ما وجود ندارد . بنابراین ، از آن جا که رقابت بین انسانها بی معناست ، ما نه می توانیم موقعیت خودمان را به عنوان یک انسان بالاتر ببریم و نه می توانیم آن را پایینتر آوریم . ما همیشه یک انسان بوده ایم ، هستیم و خواهیم بود و این یک واقعیت انکار ناپذیر است . اگر ما دیگران را به عنوان یک انسان بنگریم ، متوجه خواهیم شد که هر انسانی در روی زمین ، توانایی انجام کارهایی را دارد که ما نداریم . از طرف دیگر ، ما هم می توانیم کارهایی انجام دهیم که دیگران نمی توانند ، اما این امتیازات ، ما را از دیگران کوچکتر یا بزرگتر نمی سازد ، بلکه فقط باعث تفاوتهایی بین ما و دیگران در برخی از زمینه های خاص زندگی می گردد . بنابراین ، اگر کسی خصلتی داشته باشد که ما نداشته باشیم ، و این مسئله ممکن است از نظر آن کس نوعی برتری به حساب آید ، ولی از نظر ما ، آن خصلت ، تنها تفاوت ساده ای بین ما و او خواهد بود .

بر دو درخت نظری اندازید . یکی از این درختان ، ماموت تنومندی با عمری بیش از هزار سال است ، آن دیگری ، درخت کاج کوچکی است که در بیشه زارها روئیده است . آیا از نظر شما ، درخت ماموت تنومند از درخت کوچک کاج برتر است ؟ مسلما” این طور نیست . از نظر شما ، آنها هردو فقط یک درخت هستند ، یکی کوچک و یکی بزرگ . به این ترتیب ، زمانی هم که بر دو نفر انسان می نگرید ، چه یکی از آنها استعداد بیشتری نسبت به دیگران داشته باشد ، چه نه ، آنچه که شما خواید دید فقط دو نفر آدم خواهد بود ، نه بیشتر و نه کمتر . اگر شما موفق شوید که عملا” مردم دیگر را در شکل واقعی خودشان ، بدون اصرار در برتر دانستن یکی بر دیگری و رقابت بین آنها ، ببینید ، در آن صورت می توان گفت که شما به درجه’ بالایی از اعتماد به نفس دست یافته اید و خودتان را آنچه که هستید – یعنی به یک انسان- می بینید .

هرکس دارای امتیازی نسبت به دیگران است ، شما دارای چه توانائی هستید که دیگران ندارند ؟ مسلما” شما می توانید کارهایی انجا دهید که افراد دور و برتان قادر انجام آن کارها نیستند . آیا داشتن این توانائیها ، شما را برتر از دیگران می سازد ؟ یا این که فقط به این معناست که شما می توانید کاری را بهتر از برخی از افراد دیگر ، انجام دهید ؟ اگر در زندگی شما ، شخصی وجود داشته باشد که که شما با نگاهی از پایین به بالا ، او را برتر از خودتان می پرداند در این صورت لازم است که برروی اعتماد به نفستان اندکی کار کنید .

از طرف دیگر،اگر در زندگی شما کس دیگری وجود داشته باشد که شما با نگاهی از بالا به پایین ، او را کمتر از خودتان می پندارید ، باز هم لازم است به تقویت اعتماد به نفستان مشغول شوید . اما اگر شما همه’ انسانها را – چه آنهایی را که قبلا” برترین برترینها و چه آنهایی را که کم ترین کمترینها هستید – با خودتان برابر بدانید ، در این صورت می توان گفت که سطح اعتماد به نفس شما خوب و طبیعی است . شما ، در صورتی از اعتماد به نفس بالایی برخوردار خواهید شد که در رقابت دائم با تنها چیزی که احساس رقابت را در شما تحریک می کند – یعنی خودتان – قرار داشته باشید . در این صورت ، زندگی از نظر شما چیزی همانند یک بازی جلوه گر خواهد شد – یعنی ، موقعیتهای دشوار زندگی را در حکم قوانین یک بازی در نظر خواهید گرفت. (ماجرای مارتین نمونه ی خوبی از قضیه ی ((رقابت با خود)) است . مارتین که در یک مغازه ی موکت بری مشغول به کار بود . مشکل او این بود که دائما” سعی کرد در کار خودش سریعتر و بهتر از دیگران باشد ، اما هرگز موفق به این کار نشده بود .

بعد از مدتی ، مارتین تصمیم گرفت که فقط با خودش به رقابت بپردازد .، به همین منظور ، او برای اولین بار در طول زندگی اش یک زما سنج و دفترچه یاد داشتی را با خودش به یک مجتمع ساختمانی برد که قرار بود اتاقهای آپارتمانهای آنجا را موکت کند . با شروع کار ، مارتین با استفاده از زمان سنج ، مدت زمانی را که صرف موکت کردن اتاقها می کرد ، اندازه گرفت و در دفترچه یادداشت کرد . در روز اول ، موکت کردن اتاق خواب یکساعت ، هال دو ساعت اتاق پذیرایی یک ساعت و ده دقیقه ، و راه پله ها دو ساعت ساعت ونیم ، طول کشید . روز بعد که مارتین برای موکت کردن کردن خانه ی دیگری از خانه های همان مجتمع مراجعه کرد ، بیش از هر زمان دیگری برای شروع کارش اشتیاق داشت .

به همین دلیل ، او دفترچه و زمان سنج را از جیبش بیرون آورد و خیلی زود ، آماده ی کار شد . هدف او این بود که کارش را خیلی سریعتر از روز قبل انجام دهد . پس از شروع به کار ، بدون آن که مارتین متوجه باشد ، زمان به سرعت سپری شد و او موفق شد که در مجموع ، نیم ساعت زودتر از دفعه قبل کارش را به پایان ببرد . بعد از آن روز ، مارتین برای دست یابی به رکوردی بهتر ، هر روز بر سرعت کارش افزود و با این رویه ای که در پیش گرفت طولی نکشید که او در مغازه ای که مشغول به کار بود ، به سریعترین موکت بر تبدیل شد . در مرحله ی بعد ، مارتین کیفیت کارش را تا آن جا که ممکن بود بالا برد ، به صورتی که در کار او و فاصله و خط بین موکتها از نگاه بیننده اصلا” به نظر نمی آمد و موکتها تمام حاشیه ی دیوارها را کاملا” می پوشاندند و زیبایی کار را بیشتر می کردند . بعد از این مرحله ، مارتین که دیگر معروفترین موکت بر منطقه شده بود ، لازم دید که به عنوان یک هدف مهم ، مغازه مستقلی برای خودش باز کند ، بنابراین ، شروع به پس انداز کردن درآمدهایش کرد . مارتین مصمم بود که به بازی رقابت با خودش ادامه دهد ، لذا ، هر زمانی که پولی گیرش می آمد ، با خودش عهد می کرد که هفته ی بعد ، دو برابر آن را کسب کند . این گونه بود که مارتین در عرض دو سال توانست بزرگترین مغازه’ موکت بری شهرشان را بخرد و لازم به گفتن نیست که همراه با موفقیت او در کارش ، اعتماد به نفس او نیز دو چندان شد .

و این نبود مگر در نتیجه رقا بت با خود . هر زمان که کسی هدفی برای خودش تعیین می کند ، با دست یافتن به آن هدف ،خود پنداری او تقویت می شود، این امر چه در مورد اهداف بلند مدت ، چه میان مدت و چه کوتاه مدت ، صادق است . اهدافی که توام با (( رقابت با خود )) هستند ، بسیار سهل الوصولند ، چرا که به هنگام رقابت با خود ، تمام کوشش ما صرف این می شود که کاری را بهتر یا سریعتر از دفعات قبل انجام دهیم ، به این ترتیب ، رسیدن به هدفی و تکمیل کاری ، باعث احساس رضایت و تقویت (( من )) ما می شود . شما هم می توانید همانند مارتین ، تمام کارهایتان را با استفاده از یک زمان سنج با سرعت بیشتری نسبت به دفعات قبل به انجام برسانید . همچنین ، می توانید معیارهایی از قبیل افزایش میزان سطح ریلاکس بدنتان ، افزایش تعداد کارهای خیر خواهانه ای که هر هفته انجام می دهید ، و افزایش تعداد اهدافی که در یک زمان معینی به آنها دست می یابید را به عنوان انگیزه هایی برای (( رقابت با خودتان )) در نظر بگیرید .

آنچه که لازم است در انجام کاری آنگونه باشید ، این است که تمام سعی و تلاش خود را به کار ببرید . اگر چه ممکن است شما با تلاشی که می کنید روزی به یک برسید و روز دیگری به ده ، نباید نگران نباشید ، زیرا اصولا” ساخت انسان چنین است که تحت تاثیر نوسانات ریتمهای گوناگونی قرار دارد ( اصل ریتم ) . بنابراین ، زمانی که شما با وجود تمام تلاشی که می کنید ، نمی توانید به نتایج مطلوبی دست یابید ، نباید احساس گناه بکنید ، زیرا شما هر چه در توان داشته اید ، به کار برده اید. گذشته از آن ، شما همیشه تحت تاثیر نیروهایی قرار دارید که کنترل این نیروها از اختیار شما خارج است (که ما در اصطلاح کلی این نیروها را خواست خدا ، قضا و قدر ، قسمت و … می نامیم ). در واقع ، شما فقط توان کنترل بازخوردها ، نگرشها ، عواطف و احساسات خودتان را دارید ، نه بیشتر.

هیچ چیز در دنیا به اندازه ی احساس برنده بودن نمی تواند اعتماد به نفس انسانها را تقویت کند . اگر شما در موقعیتی برنده باشید، اعتماد به نفستان تقویت خواهد شد. اگر شما در انجام کاری بهتر از دفعات قبل عمل کنید ، در این صورت احساس برنده بودن خواهید کرد.
بنابر آنچه گفته شد ، اولین قدم شما برای تقویت اعتماد به نفستان ، عبارت خواهد بود از انتخاب زمینه ای در زندگی که در آن خوب عمل می کنید اما قصد دارید بهتر عمل کنید.

اکنون ، جهت رقابت با خودتان برای پیشبرد فعالیت مورد نظر ، این پیشرفت را برای خودتان یک هدف قرار دهید.قبل از همه ، مشخص سازید که وضعیت کنکونی شما نسبت به آن فعالیت چگونه است و چگونه می توانید این وضعیت را بهتر کنید . آیا می خواهید کمیت را افزایش دهید؟ آیا می خواهید سرعت را بالا ببرید؟ آیا به فکر پیشرفت درکیفیت زندگی و کارتان هستید؟؟؟

سرانجام ، برای رسیدن به اهدافتان ، برنامه های عملی تدارک ببینید. به این منظور ، همیشه تصویر رسیدن به اهدافتان را در ذهنتان داشته باشید و با تمسک به این تصویر ، تا زمان رسیدن به آن اهداف ، در این مسیر گام بردارید . به این ترتیب ، شما با پرداختن به رقابت با خودتان ، پس از کسب موفقیت در این رقابت ، قادر خواهید شد موفق شدن و برنده بودن را برای خودتان ، تبدیل به عادت کنید که نتیجه ی آن چیزی نخواهد بود ، مگر افزایش اعتماد به نفس در شما.

اين شکل درون من است

el20re — Tue, 03 Feb 2009 20:14:35 GMT

اکثر ما هنگام گوش دادن به سخن کسی در مجالس سخنرانی و کلاس درس، موقع صحبت کردن با تلفن يا گوش دادن به راديو و کاست و يا حتی هنگام تماشای يک برنامه تلويزيونی، خطوط، علائم، کلمات و اشکال هندسی درهم و نامفهومی را نقاشی می کنيم. اين اشکال و خطوط بی قاعده که از ناخودآگاه ذهن برمی خيزد، واقعا" چه چيزی را در مورد ما روش می کنند؟ مقاله زير تلاش کرده است به اين سئوال پاسخ دهد، با هم می خوانيم.

اگر ملاقانی طولانی و خسته کننده برايتان پيش بيايد، در آن حالت با احساس بی قراری و ناراحتی چه می کنيد؟

شايد يک کاغذ و قلم برداريد و شروع به خط خطی کنيد که البته کاری است که به نظر خيلی ها عادی می آيد، حالا به آنچه که روی کاغذ به جا مانده ، نگاهی بيندازيد. ممکن است متعجب شويد. اين اشکال و خطوط هيچ ارتباطی به دستخط فرد ندارد و در واقع حاصل فعل و انفعالات ضمير ناخودآگاه شخص است و البته نتايج و پيام های بسياری نيز دارد.

اين خطوط و نقوش را می توان به دسته های مختلف از اشکال هنری و دکوراتيو تا اشکال پيش پاافتاده و بی ارزش تقسيم بندی کرد.

برخی خطوط تکرار می شوند، خانه های کوچک، گل ها، پرنده ها، فلشها، ستاره ها، ماشين ها، شماره ها، و اسامی که تقريبا" در بين همه کسانی که عادت به کشيدن اين خطوط و نقوش دارند، مشترک است.

اما اصلا" چرا اين کار را انجام می دهيم؟ ممکن است شکلی از بيان بی قراری و ناراحتی باشد يا کاری که وقتی رنجيده خاطر و خسته يا منتظر اتفاقات مهيج تری هستيم، انجام می دهيم.

تزئين کاغذ با خطوط مارپيچ، نوشته های بدخط و نقاشی های کوچک ممکن است کمکی برای رها شدن از تنش ها باشد. اگر اين فرض درست باشد، حداقل اين کار به نسبت روش های ديگر تسکين استرس مثل کشيدن سيگار، عادت مثبت تری ا ست. شايد به همين دليل است که بيشتر مردم نزديک گوشی تلفن خود، کاغذ و قلم می گذارند.

به علاوه ، اين عادت در مقايسه با عاداتی نظير جويدن آدامس با طبيعت نيز سازگارتر است و مثل آدامس آلودگی و چسبندگی هم ندارد.

برخی روانشناسان معتقدند، اين اشکال شامل مجموعه ای از علائم ، خطوط و نقوش می باشند که بی هدف و بی جهت ترسيم می شوند و حاوی مطالب زيادی در مورد شخصيت افراد هستند. اين روانشناسان می گويند: " کسانی که اين خطوط را می کشند، اغلب کسانی هستند که با کاغذ و قلم راحت هستند و با رسم اين اشکال، نقش ها را مي توان بصورت يک فعاليت خلاق سمت راست نفر، ارزيابی کرد. "

از اين خطوط و اشکال به عنوان تمرين دست گرمی هنرمندان نيز استفاده می شود. مثلا" خواننده ای را در نظر بگيريد که آماده يک اجرا با نت های موسيقی می شود. يک مجموعه خالی می تواند بسيار بی معنا باشد و جرات اجرا را نيز در خواننده نتواند ايجاد کند، اما دست به قلم بردن و رسم اين خطوط و نقوش راه خوبی برای شروع است.

همچنين شواهدی وجود دارد که رسم اين شکل ها و خطوط، مغز را از فعاليت های ذهنی آزاد می کند. در يک تحقيق که يکی از اساتيد دانشگاه دورت ايالت اينديانا انجام داد، از دانشجويانش خواست که در کلاس راحت باشند. هر کس بخواهد می تواند تکه ای کاغذ بردارد و همين طور که به مباحث درسی گوش می دهد، برگه اش را نيز در اختيار داشته باشد و خط خطی کند و هر کس هم که نمی خواهد می تواند در کلاس شنونده محض باشد. سپس آزمايش کرد تا ببيند هر يک از گروه ها تا چه اندازه از کلاس برداشت داشته اند، بررسی ها نشان داد کسانی که کاغذی در اختيار داشتند و حين گوش دادن به درس، آن را با خطوط و نقش هايی که به ذهنشان می رسيد نقاشی می کردند، نتيجه و برداشت بهتری نسبت به شنوندگان محض کلاس داشتند.

برخی روانشناسان رسم اين اشکال و خطوط را به عنوان شکل بصری خيال پردازی ارزيابی می کنند. بر طبق نظر اين روانشناسان سه نوع خيال پردازی وجود دارد:

برآورده شدن آرزوها، 2- غصه خوردن ، 3- برنامه ريزی های آينده. به عقيده آنها، اين خطوط و اشکال معمولا" با حس لذت بخش برآورده شدن آرزوها در ارتباط است و کسانی که اين خطوط و نقوش را ترسيم می کنند، معمولا" آدم های مستعد خيال بافی هستند. به عنوان مثال در اين نوع تصوير گری، قايق ها و هواپيما اغلب بالا می روند و ممکن است اين حالت بيانگر يک نوع اشتياق برای فرار از همه ناملايمات باشد.

تشخيص ناخوشی از طريق خطوط و نقوش :

عده ای ديگر از روانشناسان مدعی هستند که ترسيم اين خطوط و نقوش به شخصيت فرد يک نوع بينش و بصيرت فريبنده می دهد و جزئيات آن نيز اغلب به فرهنگ و پيشينه ذهنی و تحصيلات شخص مربوط می شود.

البته عده ای هم هستند که به ندرت از اين نوع نقش ها و خطوط رسم ميکنند و اين الزاما" بدين معنی نيست که اين افراد تحت فشارهای روحی هستند.

برخی متخصصين روانشناسی دستخط می گويند کسانی که عادت به ترسيم اين گونه خطوط و نقوش ندارند، دارای شخصيتی نکته سنج، صريح و رک هستند.

البته اين خطوط و اشکال هم مانند دستخط می توانند مورد تجزيه و تحليل قرار بگيرند، زيرا کليدهايی در مورد شخصيت افراد به دست می دهند. گرچه خط شناسی ( شخصيت شناسی از روی دستخط ) گاهی اوقات سوء برداشت هايی نيز می تواند به همراه داشته باشد.

بسياری از کارفرمايان از دستخط به عنوان آزمايش سنجش روانی کارمندان خود استفاده می کنند . با تمام اينها، دستخص هم به نوعی، مانند اين خطوط و علائم، از ذهن تراوش می کند و متخصصان در جهت شناسائی شخصيت فرد يا دريافت اينکه در ذهن فرد چه می گذرد از آن استفاده می کنند.

همه ما در مدرسه ياد گرفته ايم که به روش استاندارد بنويسيم، اما بزرگتر که می شوي.، به مرور دستخط مان فردی تر و فردی تر می شود. در 16 سالگلی يا همين حدودها، دستخط به تناسب شخصيت فرد شکل ميگيرد. بعلت همين ويژگی فردی و خصوصی بودن دستخط است که وقتی شما کارت تبريک يا نامه ای از کسی دريافت می کنيد، بلافاصله از دستخط روی پاکت نامه می توانيد فرستنده آن را بشناسيد.

دستخط با معيارهايی مثل اندازه، شکل و فاصله بين حروف مورد تجزيه و تحليل قرار می گيرد. خطوط و اشکالی هم که معمولا" در زمان درگيری ذهنی ترسيم می کنيم و بيشتر به صورت نشانه ها و تصاوير هستند، از اهميت خاصی در شناخت شخصيت فرد برخوردارند.

روانشناسان بسياری اعتقاد دارند که می شود اين خطوط و نقوش را مانند يک کتاب خواند و اين علائم روزنه ای خلاق است که موقعيت ذهنی شخصی را منعکس می کند. برای مثال فلش ها بيانگر تنش های جنبی است، اما اگر جهت فلش ها به طرف بالا باشد، می تواند نشان دهنده آرزوها و رويا نيز باشد. اگر فلش ها در جهت افق باشند، شخص دارای قوه درک خوبی است. فلش هايی که در تمام جهات ترسيم می شوند، نشانگر ذهن روشن است.

اشخاصی که خطوط راست ترسيم می کنند، اغلب آدم های کند و ديرفهمی هستند.

خطوط متقاطع، بيانگر شخصيتی رقابت طلب است و افراد ايده آليست و آرمانگر هم معمولا" ستاره می کشند. ستاره پنج پر می گويد فرد سوار بر آروزهاست اما ستاره شش پر مبين ظرفيت تمرکز فرد است. دايره ها فرد را خيال پرداز معرفی می کنند، در حالی که مربع يا مستطيل می گويند فرد فعال، منطقی و دارای ذهن دقيق و روشن است.

برخی از اين علائم و اعداد مفاهيم جهانی دارند مثل شکل درخت، خطوط پيچ در پيچ، مار ، اشکال سه وجهی، خطوط متقاطع و ماهی و روشی که هر کس اين خطوط و نشانه ها را ترسيم می کند، به زندگی شخصی اش يا هر درگيری حتی ناخودآگاهی که فرد تجربه کرده است، بستگی دارد.

بازتاب علائمی که يک نفر موقع ترسيم اين خطوط ايجاد می کند، مي تواند به معرفی دانش و بينش فرد کمک کند، کاری که کلمات قادر به انجام آن نيستند . به همين دليل بسياری از درمانگرها از اين اشکال يا نقاشی های آزاد در شيوه درمانی شان بهره می گيرند.

اين گروه روانشناسان معتقدند: " هنر می تواند نقش بسيار موثری در درمان داشته باشد زيرا هنر و روانشناسی کاملا" در هم پيچيده و به هم مرتبط اند. "

وقتی که يک نقاشی يا برگه يادداشت پر از خط و نقش درهم و برهم، تجزيه و تحليل می شود، بايد در پی نشانه های مهم آن بود مثل اينکه آيا نقوش تمام صحفه را پوشانده است يا تنها در گوشه ای از صحفه قرار گرفته اند؟آيا خطوط روان و دارای انعطاف هستنديا خشک و شق و رق اند؟

روانشناسان استراليايی دريافته اند که اين خطوط و نقوش، روش خوبی برای پی بردن به مشکلات نوجوانان است. گرفتاری نوجوان در دام اعتياد، تشویش يا اضطراب از جمله مسائلی هستند که از اين طريق قابل تشخيص و بررسی هستند. برخی از نوجوانان نه به راحتی صحبت مي کنند و نه با نوشتن ميانه ای دارند، اما اين اشکال و خطوط می تواند راهی را برای درمانگر مهيا سازد تا به حالات و مشکلات آنان پی ببرد.

به عنوان نمونه می شود از آنها خواست که چيزی بکشند که نشان بدهد آينده را چگونه می بينند يا ... اين روانشناسان همچنين بر اين باورند که در مورد بچه ها و افراد معمولی، نقاشی می تواند کليدی به موقعيت احساسی آنها باشد.

منطق تصاوير :

روانشناسان گاهی اوقات از تکنيکی به نام رسم اشکال هدفمند استفاده می کنند تا در تحقيقات قانونی، به موقعيت ذهنی و وضعيت روحی مجرمين پی ببرند. اين اشکال اغلب وسوسه های ساديسمی يا حالاتی که در اثر آن مجرمين مرتکب جنايات وحشيانه می شوند، را نشان ميدهد.

گاهی اوقات بدون نياز به درمانگر هم می شود اطلاعات موجود در اين خطوط و نقوش را استخراج کرد.

بياييد به خودتان يک زمان کوتاه ، حدودا" ده دقيقه ای ، بدهيد. يک مداد يا خودکار برداريد و آزادانه روی کاغذ حرکت دهيد. نگران نباشيد . قرار نيست يک شاهکار هنری خلق کنيد، معمولا" وقتی با ذهن آزاد و رها، اشکالی را که به فکرتان می رسد، ترسيم کنيد، در آنها راه های ميانبر خلاقانه ای برای حل مشکلات يا عبور از موانع پيدا می کنيد.

در اين کار از شکل ها، علائم، حروف و کلمات يا حتی از رنگ های مختلف استفاده کنيد تا هر آنچه را که در ذهنتان است بهتر نشان دهيد. حتی اگر شما کسی هستيد که بيشتر با نوشتن مانوس هستيد، بياييد اين بار با رسم خطوط و اشکال و علائم، خلافيت خود را کشف کنيد و حتی جنبه هنری خود را بيان کنيد. خطوط و تصاويری که ترسيم می کنيد بيانگر چيزی است که در زندگی شما جريان دارد.

اشکال چهار ضلعی نشانگر وجه منطقی و صراحت شخص است و برنامه مهم شخص را مشخص تر می کند.
حروف جدا از هم، مبين درگيری بين اولويت هاست، يعنی حس طرح همه مسائل با هم و همزمان .
دايره ها يک متفکر مستقل را معرفی می کنند و نشانگر ملايمت و نرمی و تمايل به خيال پردازی نيز می باشند.
وقتی حروف يک کلمه به هم متصل نوشته می شوند، نشانگر ساده دلی و رو راستی است.
حروفی که با شيب متمايل به راست نوشته می شوند شخصيت برون گرا، بلند همت و جاه طلب را معرفی کنند.
شکل دروازه ( فوتبال ) ممکن است بازتاب عزم و تمايل وی برای به دست آوردن چيزی از يک ملاقات خاص باشد.

ارتباط خواب شما با شخصیتتان

el20re — Sat, 13 Dec 2008 20:03:18 GMT

ارتباط خواب شما با شخصیتتان

حتماً شما هم شنیده‌اید که می‌گویند: فلانی امروز از دنده چپ بلند شده است. هیچ می‌دانید وضعیت خواب شما در هنگام شب می‌تواند بیانگر شخصیت شما باشد؟ مطالعات اخیر دانشمندان نشان داده است که به‌طور کلی شش حالت برای خواب وجود دارد که هر کدام از این حالات بیانگر نوعی از شخصیت اشخاص است…
همان‌طور که اشاره شد دانشمندان بر این باور هستند که افراد شب‌ها به 6 حالت متفاوت می‌خوابند و این حالات متفاوت می‌تواند نشانه‌هایی از شخصیت آنها باشد. همه ما از زبان بدن خود هنگام بیداری آگاهی داریم. اما در حال حاضر با تحقیقاتی که انجام شده است ما می‌توانیم ببینیم ضمیر ناخودآگاه ما چه چیزهایی را در موردمان می‌گوید.

درهمین رابطه در این مقوله به شش نوع روش به خواب رفتن و اینکه هر کدام چه بعدی از شخصیت ما را نشان می‌دهد، می‌پردازیم.
1 - خوابیدن به حالت جنینی

کسانی که به حالت جنینی می‌خوابند، به عبارتی به پهلو می‌خوابند و پاهایشان را در شکم خود جمع می‌کنند در حالی که دست‌هایشان روی هم و در جلوی صورتشان قرار دارد، معمولا از جمله اشخاصی هستند که بسیار حساس‌اند. آنها ممکن است در ابتدا که با دیگران ملاقات می‌کنند خیلی خجالتی به نظر برسند اما به زودی با دیگران ارتباط برقرار می‌کنند. این وضعیت خواب در میان اشخاص مختلف بسیار متداول است و در زنان نسبت به مردان دو برابر افزایش می‌یابد.
2 - خوابیدن به حالت صاف

اغلب کسانی که به پهلو و حالت صاف می‌خوابند و دست‌هایشان نیز به حالت صاف در کنارشان قرار دارد، افرادی اجتماعی هستند که خیلی زود به غریبه‌ها اطمینان می‌کنند اگرچه ممکن است گول بخورند.
3 - خوابیدن به حالت نیمه‌خمیده

کسانی که به پهلو می‌خوابند در حالتی که تنه‌شان کمی ‌به سمت جلو خم شده و دست‌هایشان هم کشیده و در جلوی صورت‌شان قرار دارد، به‌طور معمول آدم‌های رک و در عین حال شکاک و عیب جو نیز هستند. آنها خیلی دیر تصمیم می‌گیرند اما وقتی تصمیم گرفتند، هرگز آن را عوض نمی‌کنند.
4 - خوابیدن به حالت طاق‌باز

کسانی که به پشت می‌خوابند در حالی که دست‌هایشان در کنارشان قرار دارد اغلب اشخاصی آرام و محتاط هستند. آنها هیاهو و سروصدا را دوست ندارند اما استاندارد‌های بالایی را برای خود و دیگران تعیین می‌کنند.
5 - خوابیدن روی شکم

معمولا کسانی که به حالت دمر می‌خوابند، دست‌هایشان هم روی بالش است و سرشان به یک طرف قرار دارد، از جمله اشخاصی هستند که اغلب اجتماعی، بی‌پروا و گاهی پررو هستند. آنها از انتقاد خوششان نمی‌آید و افراط را دوست ندارند.

6 - خوابیدن به پشت

کسانی که به حالت طاق‌باز می‌خوابند و دست‌هایشان را روی بالش می‌گذارند، به‌طور معمول دوستان خوبی برای خود پیدا می‌کنند، زیرا آنها همیشه آماده شنیدن حرف‌های دیگران هستند و درصورت نیاز به آنها کمک می‌کنند.

در این تحقیقات همچنین مشخص شد که‌ این شش حالت خواب بر سلامت اشخاص نیز تاثیر می‌گذارد. به عنوان مثال خوابیدن به حالت دمر در حالی که دست‌ها روی بالش قرار دارد، برای گوارش مفید است. در حالی که طاق‌باز خوابیدن به حالتی که دست‌ها روی بالش قرار داشته باشد یا در کنار بدن باشد موجب خرخر کردن و خواب بد شبانه می‌شود. خوابیدن به پهلوی چپ نیز موجب استرس بیشتر اندام‌های درونی از جمله کبد و ریه‌ها می‌شود. طاق‌باز خوابیدن به حالت صاف نیز موجب فراهم شدن فضای بیشتری برای تنفس اندام‌های درونی شما می‌شود و وقتی شما از خواب بیدار می‌شوید احساس بهتری خواهید داشت.

گفتنی است از آنجایی که وضعیت خواب بیشتر اشخاص در طول شب تغییر نمی‌کند، بنابراین نحوه خواب آنها می‌تواند مسایل بسیاری را در خصوص شخصیت آنها بگوید.

اختلالات یادگیری

el20re — Wed, 12 Nov 2008 17:39:18 GMT

اختلالات یادگیری
مقدمه

بسیارند کودکانی که ظاهری طبیعی دارند، رشد جسمی و قد و وزنشان حاکی از بهنجار بودن آنان است. هوششان کمابیش عادی است، به خوبی صحبت می‌کنند، مانند سایر کودکان بازی می‌کنند و مثل همسالان خود با سایرین ارتباط برقرار می‌کنند، در خانه نیز خود یاریهای لازم را دارند و کارهایی را که والدین به آنان واگذار می‌کنند به خوبی انجام می‌دهند و از رفتار و اخلاق عادی برخوردارند. لیکن وقتی به مدرسه می‌روند و می‌خواهند خواندن و نوشتن و حساب یاد بگیرند دچار مشکلات جدی می‌شوند. بیش از یک قرن است که متخصان علوم تربیتی و روانشناسی و گفتار درمانی در پی تشخیص و درمان مشکلات این قبیل کودکان بوده‌اند.

بیش از شصت تعریف برای اختلالات یادگیری وجود دارد که معروفترین آنها عبارتست از:

اختلال در یک یا چند فرآیند روانی پایه به درک یا استفاده از زبان شفاهی یا کتبی مربوط می‌شود و می‌تواند به شکل عدم توانایی کامل در گوش کردن ، فکر کردن ، صحبت کردن ، خواندن ، نوشتن ، حجمی کردن یا انجام محاسبه‌های ریاضی ظاهر شود. این اصطلاح شرایطی چون معلولیتهای ادراکی ، آسیب دیدگیهای مغزی ، نقص جزئی در کار مغز ، ریس ‌لکسی یا نارسا خوانی و آفازیای رشدی را در بر می‌گیرد. از سوی دیگر ، اصطلاح یاد شده آن عده را که اصولا بواسطه معلولیتهای دیداری ، شنیداری یا حرکتی همچنین عقب ماندگی ذهنی یا محرومیتهای محیطی ، فرهنگی یا اقتصادی به مشکلات یادگیری دچار شده‌اند را شامل نمی شوند.

علل بروز اختلالات یادگیری

ثابت شده است که علل بروز اختلالت یادگیری نسبتا مهم است. با این حال در پژوهشهای مختلف تاثیر عوامل زیر در بروز این اختلالات مورد تائید بوده‌اند. هر چند همواره تاثیر متقابل عوامل مورد نظر بوده است.

عوامل فیزیولوژیک موثر در بروز اختلالات یادگیری

بسیاری از متخصصان بر این باورند که علل اساسی و عمده اختلالات یادگیری آسیب دیدگی مغزی شدید یا جزئی و صدمه وارده به دستگاه عصبی مرکزی است.

عوامل موثر در بروز اختلالات یادگیری

شواهدی در دست است که نشان می‌دهد اختلالات یادگیری احتمالا در برخی خانواده‌ها بیش از دیگران دیده می‌شود. مطالعات انجام شده بر روی دوقلوها به گونه‌ای حاکی از نشانه‌های عمل ژنتیکی است. واکر ، "کول" و "ولف" به الگوهای خانوادگی پی برده‌اند که با اختلالات یادگیری پیوند دارند.

عوامل بیوشیمیایی موثر در بروز اختلالات یادگیری

گفته شده است که اختلالات گوناگون متابولیکی در حکم عواملی هستند که موجب اختلالت یادگیری می‌شوند. برخی از عوامل بیوشیمیایی که در ارتباط با اختلالات یادگیری از آنها نام برده شده است عبارتند از: هایپوگلیسمی ، عدم توازن استیل کولی نستروز و کم کاری تروئید.

عوامل پیش هنگام و قبل از تولد در بروز اختلالات یادگیری

اختلالات یادگیری برخی کودکان می‌تواند بواسطه مشکلاتی باشد که پیش از تولد ، هنگام تولد و بلافاصله بعد از تولد وجود داشته است.

از جمله عوامل پیش از تولد عبارتند از:

عدم تناسب نوع خون مادر با جنین
اختلالات در ترشحات داخلی مادر
قرار گرفتن در برابر اشعه
استفاده از دارو

از عوامل هنگام تولد می‌تواند به مواردی چون:

کم وزنی هنگام تولد
آسیب وارده بر سر
آمدن جفت پیش از نوزاد
تولد با پا ، اشاره کرد.

از عوامل بعد از تولد عبارتند از:

مسمومیت سرب
نارساییهای تغذیه‌ای
محرومیتهای محیطی و ...

عوامل آموزشی موثر در بروز اختلالات یادگیری

به عقیده برخی متخصصان تدریس ناکافی و ناصحیح می‌تواند در بسیاری از اختلالات یادگیری عامل به حساب بیاید. به نظر می‌رسد که شماری از کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری مرکز تحت آموزش کافی و مناسب قرار نگرفته‌اند.

انواع اختلالات یادگیری

کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری ممکن است در یکی یا چند مورد از زمینه‌های زیر دچار مشکل باشند: اختلال در زبان گفتاری ، اختلال در زبان نوشتاری ، اختلال خواندن و اختلال در حساب. به عبارتی ممکن است کودکی در همه زمینه‌های فوق به جز یک زمینه عملکرد خوب و مناسبی داشته باشد، ولی در یک زمینه دچار مشکل شود و به این ترتیب همپوشیهای مختلفی در زمینه‌های یاد شده ممکن است اتفاق بیافتد.

درمان اختلالات یادگیری

هر چند اختلالات یادگیری اصولا مساله‌ای آموزشی است، اما از چندین جنبه مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. بسیاری تلاشها در این زمینه آشکار از فرضیه نقص جزئی در مغز سود می‌جویند و بدین ترتیب می‌کوشند تا با ارزیابی مسائل فرض شده مربوط به این نقص زیستی مشکل را برطرف کنند. از جمله شیوه‌های درمانی رایج بر این اساس می‌توان به درمان رایج بر نگرشهای "ادراکی" - "حرکتی" اشاره کرد.

در این شیوه تلاش می‌شود تا موقعیتهایی برای کودک فراهم شود تا بتواند اطلاعاتی را از محیط دریافت دارد، به یکدیگر ارتباط دهد و آنها را دریابد. استفاده از روروک ، بازیهایی برای آموزش حرکت ، تمرینات روی تخته سیاه برای رشد هماهنگی حرکت و ادراک دیداری ، حل معما در این شیوه کاربرد دارد.

از روشهای درمانی دیگر می‌توان به روش "دیداری" - "حرکتی فراستیگ" و شیوه‌های رفتاری اشاره کرد. برخی از متخصصان حرفه پزشکی نیز معتقدند باید به این دسته کودکان دست کم به طور آزمایشی دارو تجویز کرد. با این حال درباره تاثیرات دارو درمانی روی دانش آموزان مبتلا به اختلالات یادگیری مطالعات انجام شده بسیار اندک است. "مگا ویتامین درمانی" اولین بار توسط کوت برای درمان این اختلالات پیشنهاد شد که به استفاده از ویتامینها تا حداکثر یک هزار برابر میزان مورد نیاز بدن گفته می‌شود.

از سوی دیگر در نظر گرفتن امکانات آموزشی ویژه برای کودکان مورد توجه قرار گفته است مثلا استفاده از اتاق مرجع یا کلاسهای ویژه. با این حال مساله جای دهی مبتلایان به اختلالات یادگیری در کلاسهای مختلف هنوز مورد بحث بسیاری از متخصصان آموزش و پرورش است.

هوش چیست

el20re — Sat, 11 Oct 2008 17:49:18 GMT

هوش چیست

هوش همان استعداد است؟ قوۀ ابتكار است؟ دانايى است؟ قدرت يادگيرى است؟ حافظۀ‌ قوى براى از بر كردن شمارۀ تلفن و شعر است؟ توانايىِ برآمدن از پس مشكلات است؟

براى تعريف هوش چند نوع برخورد به اين مفهوم در برابر داريم. دو برخورد متداول‏تر، رهيافت روان‏سنجى ( psychometric approach)، رهيافت پردازش اطلاعات (data-processing approach) و رهيافت رشد (cognitive developmental approach) است. شيوۀ برخورد اول را فرانسيس گالتون انگليسى و ديدگاه رشد را ژان پياژه سويسى بنياد نهاد.

رهيافت روان‌سنجى‏

فرانسيس گالتون انگليسى در كتاب خود، نبوغ ارثى (1869) اين نظر را مطرح كرد كه تواناييهاى ذهنى انسان قابل اندازه‏گيرى است. بر اساس اين نظريه، بينه و سيمون آزمونى براى اندازه‏گيرى هوش طرّاحى كردند. آزمون آنها بر تعريف زير استوار است:

در مفهوم هوش، استعداد فكرىِ بنيادينى وجود دارد. اين استعداد فكرى، توان داورى است و مى‏توان آن را حس خوب‏، حس عملى‏، قريحه و استعداد فكری فرد براى تطبيق با محيط` ناميد. بنابراين، خوب داورى‏كردن، خوب درك‏كردن و خوب استدلال‏كردن فعاليتهاى اساسى هوش‏اند (بينه و سيمون، 1905).

آزمون سيمون و بينه مجموعه‏اى از مسائل است كه از كودك انتظار مى‏رود بدون استفاده از يادگيرى‏هاى قبلى يا حافظه طوطى‏وار، و با يارى‏گرفتن از نيروى داورى و استدلال خويش، از پس حل آنها بر آيد، گرچه در اين باره كه آيا مى‏توان از كودك، يا هر فردى، انتظار داشت كه مستقل از پيشينه اطلاعاتى خويش به پرسشهايى پاسخ صحيح بدهد جاى پرسش و تأمل است.

درهرحال، بينه دريافت كه نسبت سن عقلى كودك به سن حقيقى‏اش تقريباً در تمام مراحل رشد او ثابت است. براى مثال، كودكى كه در چهار سالگى سن عقلىِ او دو سال است، به احتمال زياد در هشت سالگى سن عقلى او چهار سال نشان مى‏دهد، يعنى سن عقلى اين كودك در برابر سن عقلى ِ كودك 'بهنجار` همواره نسبت يك به دو خواهد بود.

نسبت تقريباً ثابت بين سن حقيقى (يا تقويمى) و سن عقلى را ضريب هوشى، بهره هوشى يا هوش‏بهر( Intelligence Quotient, IQ) مى‏نامند. اين آزمون و معادله منتج از آن‏ مبناى همه ارزيابيها و سنجشهاى مهارتهاى ذهنى قرار گرفت.

براى پيداكردن ضريب هوشى، سن عقلىِ فرد را بر سن حقيقى يا تقويمى ِ او تقسيم مى‏كنيم: دو تقسيم بر چهار مساوى ½ يا 5/0 خواهد بود. با ضرب كردن اين عدد در 100، عدد 50 به دست مى‏آيد كه بهرۀ هوشى يا ضريب هوشىِ كودكِ مورد بحث است.

در مثالى ديگر، اگر سن عقلىِ يك فرد بيست‏ساله در حد 15 سال باشد، معادله چنين خواهد بود: 15 تقسيم بر 20، كه عدد 5/7 تقسيم بر 10 يا 75/0 را به‏دست مى‏دهد. با ضرب كردن اين عدد در 100 به رقم 75 مى‏رسيم كه بهرۀ هوشى چنين فردى است. بر اين قرار، ضريب هوشى ِ فردى كه سن عقلى‏اش 12 و سن حقيقى‏اش نيز 12 سال باشد، يك‏يكم يا 100 است. فردى كه سن حقيقى‏اش 18 اما سن عقلى او 22 سال باشد داراى ضريب هوشىِ‏ 22 تقسيم بر 18 باشد داراى بهره هوشىِ 22/1 (و با ضرب شدن در عدد صد) معادل 122 خواهد بود.

دقت كنيم كه وقتى مى‏گويند كسى در سن 40 سالگى از ضريب هوشىِ 160 برخوردار است، يعنى 160 40x تقسيم بر 100 مساوى است با 64؛ و سن عقلىِ چنين فرد نيكبختى در حد فردى 64 ساله خواهد بود. حالا پرسش اين است كه مگر، در تجربه و در عالم واقع، هر فرد 64 ساله‏اى تقريباً دو برابر فردى 40 ساله از توانايى يادگيرى و مهارت ذهنىِ برخوردار است؟ پاسخ اين است كه نظريۀ سنجش هوش و تكنيكهاى تخمين ضريب عددى براى هوش، مربوط به دورۀ رشد كودك است.

منحنى توزيع هوش‏

در بررسيهاى آمارى و تحقيقات تجربى، مى‏توان ديد كه افراد به دو دسته پرهوش و كم‏هوش تقسيم نمى‏شوند. توزيع هوش نيز، همانند قد يا وزن افراد، روى منحنى مشهور به منحنىِ طبيعي (normal curve) قرار دارد؛ به‏ اين ترتيب كه اكثريت افراد در وسط منحنى و شمارى كمتر در دو سمت آنند. اكثريت واقع در وسط منحنى طبيعى را 'عادى‏` و افراد واقع در دو طرف آن را كمتر برخوردار و بيشتر برخوردار مى‏نامند.

در منحنى توزيع هوش، افراد داراى ضريب هوشىِ بين 90 تا 110 را عادى و داراى هوش متوسط، كمتر از آن را، به‏ترتيب، كـُند، كم‏هوش يا عقب‏مانده، و بيش از 110 را پرهوش، سرآمد يا نابغه مى‏خوانند. شمار افرادى كه در دو بالِ منحنى قرار مى‏گيرند كمتر از افراد 'عادى‏` است. حدود 64 درصد افراد هر جامعه‏اى هوش متوسط دارند و تنها 2 درصد افراد را مى‏توان فوق‏العاده پرهوش، و 2 درصد را بسيار كم‏هوش دانست. بنابراين، خوشبختانه، در هيچ جامعه‏اى اكثريت افراد مجبور به رقابت با جماعت كثيرى از نوابغ يا گرفتار خيلِ كودنها نيستند.

تعاريف هوش‏

چندين راه براى تعريف هوش وجود دارد. سه نظر متداول:

هوش عبارت است از توانايى يادگيرى.
هوش عبارت است از توانايى فرد در تطبيق با محيط خود.
هوش عبارت است ازتوانايىِ تفكر انتزاعى (براونينگ، 1990).

اين سه تعريف مغاير يكديگر نيستند. تعريف اول تأكيد بر تعليم و تربيت دارد. تعريف دوم بر شيوه مواجهه افراد با موقعيتهاى جديد تأكيد مى‏كند، و تعريف سوم ناظر بر توانايى افراد در زمينه استدلال كلامى و رياضى است. به اين ترتيب، اين سه توانايى با يكديگر وجوه مشتركى دارند.

در زمينه هوش دو نظر كلى وجود دارد:

نظريه هوش كلى
نظريه چند عاملى.

بر پايه نظريه هوش كلى، تواناييهاى ذهنى انسان داراى يك عامل مشترك است كه اسپيرمن آن را عامل g (حرف اول general) معرفى مى‏كند. در نظريه چند عاملى، چند عامل مجزا يا مهارتهايى اساسى وجود دارد كه هر فعاليتى با يك يا چند عامل از آنها درگير است. براى مثال، ترستون بر اين باور است كه هوش از شش عامل تشكيل يافته:

عامل عددى: مهارت انجام عمليات رياضى با صحّت و سرعت.
عامل كلامى: مهارت انجام آزمونهاى درك كلامى.
عامل فضايى: مهارت به‏كارگيرى اشيا در فضاى تخيلى.
عامل روانى (سيّالىِ) كلمات: مهارت به‏كارگيرىِ سريع كلمات.
عامل استدلال: مهارت كشف قوانين تفكر قياسى و استقرايى.
عامل‏ حافظه: مهارتِ‏ يادسپارى ‏و يادآورىِ سريع.

در ايران بسيارى از پدران و مادران، و حتى مربيان آموزش‏ديده، بر اين باورند كه واداشتن كودك به حفظكردنِ اشعار و چيزهاى ديگر، خصوصاً در اوان كودكى، حافظۀ او را تقويت مى‏كند و كمكى است به افزايش هوش و پيشرفت آتى او. در اين باره مى‏توان گفت صِرف تقويت حافظه طوطى‏وار تأثيرى قابل اثبات در افزايش كلّى ِ هوش كودك ندارد و اين جنبه تنها يكى از عوامل مؤثر در هوش به شمار مى‏آيد. مشهورترين نظريۀ چندعاملى ِ هوش را گيلفورد در سال 1959 پايه‏گذارى كرد. در الگوى او 120 عامل مجزا قابل تشخيص است.

رهيافتهاى پردازش اطلاعات‏

ديديم كه روان‏سنج‏ها به روش اندازه‏گيرىِ هوش و پيش‏بينى ِ فعاليتهايى مانند يادگيرى بر اساس نتايج چنين آزمونهايى علاقه‏مند بوده‏اند. در مقابل، روان‏شناسانِ پيرو ديدگاه پردازش اطلاعات بر مطالعۀ فرايندهاى فكرى تأكيد داشته‏اند.

برخى نظريه‏پردازان بر اين باورند كه تفاوت در تواناييهاى شناختى در نتيجه تفاوت در نظام پردازش اطلاعات در ذهن شخص است. براى مثال، هانت و همكارانش چنين بيان مى‏دارند كه تفاوتهاى فردى در پردازش اطلاعات متضمّن سه بنيان است: آگاهى؛ روش پردازش اطلاعات؛ ‌برنامه‏هاى اوليۀ پردازش اطلاعات.

شمار بزرگى از محققان به اين سه بنيانِ تفاوتهاى فردى در پردازش اطلاعات توجه كرده‏اند:

در مقايسه افرادى كه مهارت كلامى بالايى‏دارند با افرادى كه داراى مهارت كلامى پايين‏ترى هستند: افراد دسته اول اطلاعات موجود در حافظه‏كارى (كوتاه‏مدت) را بسيار سريع‏تر پردازش مى‏كنند. افراد دسته اول اطلاعات را در نظم صحيح‏ترى نگهدارى مى‏كنند.
افراد دسته اول با سرعت بيشترى اطلاعات را فرا مى‏گيرند و براى ذخيره‏كردن و يادآورى آن اطلاعات از حافظه درازمدت بيشتر كمك مى‏گيرند.
افراد دسته اول نمادهاى نوشتارى را با سرعت بيشترى به فكر تبديل مى‏كنند.

بنابراين، افرادى كه نمره‏هاى بالاترى در ضريب هوشى مى‏گيرند از افرادى كه نمره‏هاى پايين‏ترى كسب مى‏كنند در زمينه بسيارى از وظايف مربوط به پردازش اطلاعات برترى نشان مى‏دهند. به اين ترتيب، در آزمونهاى روان‏سنجىِ توان ذهنى، تفاوتهاى فردى در پردازش اطلاعات را اندازه‏گيرى مى‏كنند.

در سالهاى اخير، برخى روان‏شناسان در پى ايجاد روشهايى هستند كه بتوان تفاوتهاى فردى در پردازش اطلاعات را با آنها اندازه گرفت و چنين روشهايى را جايگزين روشهاى روان‏سنجى كرد.

هوش از ديدگاه رشد

پياژه هوش را نوعى انطباق فرد با جهان خارج تلقى مى‏كند. در واقع، او بر اين باور است كه انسان براى ادامه حيات خود بايد وسايل انطباق خويش با محيط را فراهم آورد. از اين ديدگاه هوش عبارت است از نمونه‏اى ويژه از انطباق زيستى، يا توانايىِ ايجاد كنش متقابل و كارا با محيط.

پياژه رشد شناخت را عبور گام‏به‏گام از بازتابهاى نوزاد تا توانايىِ بزرگسالى از حيث استدلال منطقى و انتزاعى مى‏داند. بر اين اساس، سازوكار (مكانيسم) حالات رشد شناخت براى هر فرد اختصاص به خود او دارد، زيرا محيط هر فرد وضعيت خاصى بر او تحميل مى‏كند و، در نتيجه، رشد شناخت هر فرد هم محدود به فرايندهاى عام رشد ذهن و هم محدود به تجارب خاص اوست.

پياژه استدلال مى‏كند كه چهار عامل اساسى در رشد تفكر آدمى تأثير مى‏گذارد:

بلوغ زيست‏شناختى؛
تجربه‏اندوزى از محيط فيزيكى؛
تجربه‏اندوزى از محيط اجتماعى؛
تعادل. با بلوغ كودك، ساختار جسمىِ او كامل‏تر مى‏شود و مى‏تواند از محيط خود با مهارت بيشترى كسب تجربه كند.

فرايند تعادل‏جويى نيز، به سبب تنظيم و يكپارچه‏سازىِ تغييراتى كه در اثر بلوغ و نيز تجارب مادى و اجتماعى پديد مى‏آيد، در تحقق رشدِ كودك از نظر توانِ شناخت نقشى مهم دارد. در واقع، تعادل‏جويى، از طريق جذب و انطباق، فرد را از حالت عدم‏تعادل به‏سوى تعادل مى‏برد. از ديدگاه پياژه، هوش همين فرايند تعادل‏جويى است.

هوش و مسئله طبيعت ـ ‏تربيت‏

چرا افرادى ضريب هوشىِ بالاترى دارند؟ يكى از روشهاى بررسىِ حدوحدود تأثير دو عامل طبيعت (يا فطرت و ذات و خميره) و تربيت (و آموزش و پرورش)، مقايسه نمره‏هاى آزمون هوشىِ دوقلوهاى يكسان است كه در يك محيط واحد پرورش يافته باشند. نتايج چنين بررسيهايى حاكى از آن است كه‏ وراثت نقشى نسبتاً مهم در تعيين حد و سطح هوش ايفا مى‏كند (دوقلوهايى كه از يك تخمك واحد ايجاد شده‏اند و دقيقاً كپيه يكديگرند، نه صِرفاً دو نوزاد مستقل كه دوران جنينى را با هم گذرانده‏اند).

براى مثال، هورن (1983 و 85) گزارشى از يك مطالعه گسترده درباره مسئله طبيعت‏تربيت تهيه كرده كه در آن از مطالعه طرح فرزندپذيرى در ايالت تگزاس استفاده شده است. اين يكى از طرحهاى ملى آمريكاست كه در آن بر پرورش فرزندخوانده به‏دقت نظارت مى‏شود. در بخشى از اين طرح، هورن نمره‏هاى آزمون هوش سيصد كودك و پدر و مادرخوانده‏ها و نيز مادرواقعى‏شان را به دست آورد و آنها را با هم مقايسه كرد. نتيجة مقايسه، نقش قوىِ وراثت در تعيين هوش را نشان مى‏دهد.

با اين همه، نمى‏توان يكسره نتيجه گرفت كه وراثت تنها عامل مهم در توانايىِ هوش كودكان است. نتايج تعليمات همگانى و آموخته‏هاى شخصى افراد مشابه در محيطهاى مختلف نشان مى‏دهد كه تأثيروتأثر متقابل و پيچيده فطرت و تربيت سبب‏ساز تفاوتهاى هوشى است.

شکاف بین نسلی

el20re — Sat, 11 Oct 2008 17:35:30 GMT

شکاف بین نسلی

شکاف ، تضاد ،گسست نسلی را نتیجه تحولات سریع اجتماعی دانسته اند . که از میان گسترش آموزه های مدرن و تغییرات شتابان جوامع در حال توسعه – از جمله ایران- این جوامع را مستعد بروز پدیده هایی همچون شکاف بین نسلی می کند .

شکاف ، تضاد ،گسست نسلی را نتیجۀ تحولات سریع اجتماعی دانسته اند . که از میان گسترش آموزه های مدرن و تغییرات شتابان جوامع در حال توسعه – از جمله ایران- این جوامع را مستعد بروز پدیده هایی همچون شکاف بین نسلی می کند .
در ادبیات اجتماعی و تاریخی مربوط به ایران ،از جامعه ی ایران به عنوان جامعه ای که در گذار تاریخی خود مواجه با حوادث و مشکلات اجتماعی ،سیاسی ،اقتصادی و فرهنگی است تعبیر شده است .کودتا ،انقلاب ،شورش ،جنبش های اجتماعی ،اعتصاب ،مهاجرت داخلی و خارجی ،بحران های اجتماعی ،تعارض در حوزۀ قدرت و تحولات فرهنگی هر کدام در مراحلی از تاریخ تحولات ایران ثبت شده است.
اما آنچه مبین طرح و اهمیت مباحث نسلی در ایران شود همانطور که پیش از این اشاره شد قرارگرفتن ایران در مرحله گذار تاریخی اجتماعی خود است.جامعه ای که در مرحله ی گذار قرار می گیرند استعداد و آمادگی بیشتری برای تولید شکاف های اجتماعی از جمله تفاوت و شکاف نسلی دارد.
اگر بخواهیم بطور بنیادی به طرح مسئله بپردازیم ابتدا باید یه این مسئله بپردازیم که اصولاً معنای شکاف نسلی چیست و علت آن چیست؟

ارزش چیست؟
ارزش عبارتست از اعتقاد کلی فرد درباره رفتارهای مطلوب و نامطلوب ،اهداف یا حالتهای غایی .ارزشها در مرکز خودمفهومی قرار دارند و بر تفکر وعمل به طریق مختلف تاثیر می گذارند .ارزشها ، استاندارها و معیارهایی برای ارزیابی اعمال و پیامدها ،قضائت کردن دربارۀ ایده ها و اعمال ،طرح ریزی و هدایت اعمال ،تصمیم گیری بین شقوق ،مقایسه کردن خود با دیگران و مدیریت کردن بر تعاملات اجتماعی فراهم می نماید
Cileli et al ,1998) ).
ارزشها ادارک غالب از رفتارهای ایده آلی در موقیعتهای خاص را تعریف می نماید ،آنها لزوماً در رفتارهای واقعی انعکاس نمی یابند.
به طور کلی می توان گفت : ارزشها ،معیارها ،استانداردها و عنصر مرکزی در جهت دهی به رفتار افراد در جامعه هستند .
ویزگیهای ارزشها : ارزشها نیز به سان سایر پدیده های فرهنگی دارای ویزگیهای معینی هستند که هم به وسیله آنها توصیف و شناخته شده و در عین حال موجودیت پیدا می کند.ارزشها در میان مردم مشترکند و شمار کثیری از افراد درباره اهمیت آنان به توافق رسیده اند و به قضاوت شخصی بستگی ندارد .هر چیزی که مردم صرفاً برای خود بخواهند ارزش نیست . ارزشها خصوصیات فردی نیستند ، بلکه مشخصه های اجتماعی در افراد هستند که در دنیای از معنا سهیم اند.
نظام ارزشها: یعنی واحد هایی که بطور خاص با هم ترتیب یافته اند و ارتباطی نظامند با هم دارند تا هدف خاصی را ایفا کنند یا به کارکرد ویژه ای بپردازند .

عبالطیف خلیفه کارکرد ارزشها را در چهار دسته بیان می کند :

1)کارکرد انگیزشی :
از کارکرد مستقیم ارزشها و همسانی ارزشها ،جهت دهی کارهای بشری به موقیعتهای است که در مسیر زندگی ،در معرض آن قرار می گیرند . کارکردهای دازمدت دیگری هم دارد که در بیان نیازهای اساسی افراد ظاهر می شود .ارزشها ،پایه و اصل انگیزش قوی ای هستند ،همچنان که اصول و پایه های شناختی ،عاطفی و رفتاری نیز دارند .

2) کارکرد توافق ارزشها :
رشد نظام ارزشهای فرد ،به تحقق روانی اجتماعی وی منجر می شود . هر دوره سنی نظامی از ارزشهای مخصوص به خود دارد که از دیگر دوره ها ،بنا به ویزگیهای شناختی ،عاطفی و رفتاری آن متمایز است. این نظام در حالت توازن خود ،به تحقق فرد به قوانین و معیارهای اجتماعی و اخلاقی رایج در جامعه منجر می شود .

3)کارکرد دفاع از خود : ارزشها فرد را در کار توجیه پذیر کردن خاصی برای تامین زندگی خود ،یاری می نمایند.

4) کارکرد معرفت یا تحقق من:کارنز ،این کارکرد را به معنای پژوهش از معنا و نیاز به فهم و میل به عمل برتر و تنظیم ممکن به قصد وضوح و توازن ،تعریف می کند.
ارزشها آرمانهای انتزاعی هستند ،حال آنکه هنجارها اصول وقواعد معینی هستند که از مردم انتظار می رود آنها را رعایت کنند .هنجارها نشاندهنده باید ونبایدها در زندگی اجتماعی هستند(گیدنز،1376،36؛اعرابی 1372،5؛رابرتسون ،1374؛64).
اما هنجارها از طرف عموم پذیرفته شده اند ،ضمانت اجرایی یا ممنوعیتهایی برای رفتار ،اعتقادات یا احساسات دیگران در نظر گرفته شده اند . ارزشها را یک نفر می تواند حمل کند ؛ اما هنجارها این گونه نیستند.هنجارها همیشه ضمانت اجرایی دارند؛ اما نه ارزشها (morris1956 ).

مفهوم نسل :
یک نسل به افرادی که در یک دورۀ تاریخی یکسان متولد شده اند ، اشاره دارد؛کسانی که در یک فضای اجتماعی –تاریخی یکسان زندگی می کنند و از تجربیات جوانی مشابهی در سالهای شکل گیری شان آگاهی دارند . این مفهوم سازی به این نکته اشاره دارد که اعضای نسل به لحاظ ذهنی با نسلشان هویت می یابند و از طریق بیوگرافی مشترک مرتبط می شوند ؛حس اساسی ای از سرنوشت مشترک دارند و از نسلهای دیگر متفاوت می شوند .

عوامل نسلی:
مجموعه عوامل مرتبط با سن اغلب مشترکاً به عنوان عوامل نسلی مورد توجه قرار می گیرند.
در بررسی شکافهای بین نسلی عوامل نسلی در مقابل چرخه زنندگی یا دورۀ زندگی قرار می گیرند . چنانچه تفاوتهای ارزشی نسلها را به عامل جایگاه سنی هر نسل ربط بدهیم ، در واقع عامل چرخه زندگی ای را بررسی می نماییم که تقریباً تعیین تاثیر آن بر شکاف بین نسلهها غیر ممکن است.
ماهیت شکاف بین نسلی :
بحث تفاوت در نظام ارزشها که منجر به شکاف بین نسلی بین والدین و فرزندان می گردد ، دیدگاههای گوناگون را به خود اختصاص داده است .

1) کسانی که معتقد به شکاف بین نسلی عمیق هستند .
2)کسانی که وجود شکاف عمیق نسلی را یک توهم و خیال می دانند که به غلط وسایل ارتباط جمعی به مردم تحمیل کرده اند.
3) کسانی که معتقد به پیوستگی و تفاضل گزینشی بین نسلها هستند.

در تحقیقی که دکتر تقی آزادار مکی (رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران ) انجام داده است به این نتیجه دست یافته است که در جامعه ایرانی ، مسئله ای به نام شکاف فرهنگی وجود دارد تا شکاف نسلی و این برمی گردد به خمیر مایه، مطلبی تحت عنوان مدرنیتۀ ایرانی . یعنی جامعۀ ایران کلیتش تلاش می کند برای دستیابی چیزی به نام مدرنیته و این گونه نیست که نسل قدیم نخواهد مدرن شود و برعکس نسل جدید مطلقاً برای مدرن شدن گام برمی دارند
در طرح پژوهشی که مرکز و امور زنان و خانواده ریاست جمهوری ارائه داده است با اعلام اینکه خانواده هستۀ اصلی تعاملات اجتماعی و نخستین منبع تفاهم و انطباق پذیری روانی است .می افزاید :منشای اصلی و بنیادی تفاهم و روابط اجتماعی ،ریشه در تعاملات و ارتباطاتی دارد که سرچشمه آنها خانواده است و از سوی دیگر یکی از زمینه های مهم علت یابی ،پیش بینی و پیش آگهی روند تغییر اجتماعی در موضوع رابطه و فاصله نسل ها در ساختار خانواده خواهد بود. براساس نتایج این پژوهش ملی ،فاصلۀ بین نسلی بزرگی بین والدین و جوانان در خانواده دیده نمی شود ، دیدگاه و میزان تفاهم والدین وفرزندان در موضوعات مختلف متفاوت است . تفاهم این دو گروه در موضوعات دینی و مذهبی بیشتر است و در موضوعات سیاسی کمتر و به طور کلی بیشترین شکاف بین والدین و فرزندان در ارزش های اجتماعی مشاهده می شود .
این پژوهش همچنین بررسی فاصله بین نسلی در ساختار خانواده قومیت های مختلف ایرانی ، در نظر داشتن محورهایی نظیر تفاوت ارزش های خانوادگی ،سبک های تربیتی ،الگوهای انتخاب همسر و میزان نقش و تاثیر ساختار اجتماعی بر چگونگی رابطه والد و فرزند و درک دو جانبه آنان در میزان توافق نسلی کشور را پیشنهاد می دهد.

هیستری

el20re — Sun, 07 Sep 2008 20:52:26 GMT

هيستري hysteria

«كلمه هيستري به طب يونان باستان باز مي‌گردد و استعمال آن كلمه بازتاب يك اعتقاد قديمي است كه هيستري منحصراً يك بيماري زنانه و معلول ناراحتيهاي اندام زنانه است. در اصطلاح عامه، كلمه نامبرده به معناي حالتي از برانگيختي‌هاي هيجاني افراطي است. در كاربرد روان‌پزشكي منظور از هيستري، حالتي در فرد است كه اضطراب را به نشانه‌هاي بيماري تبديل كند كه آن نشانه‌ها بعدا كم و بيش از بقيه شخصيت فرد هيستريك منتقل مي‌شوند. براي مثال سربازي كه اضطراب او در جنگ غيرقابل تحمل مي‌شود، ممكن است ناگهان بينايي خود را از دهد. آزمايشها نقصي از نظر ارگانيكي در چشمان او نمي‌يابند؛ با اين همه سرباز هيستريك اصرار دارد كه نابينا است و تا زماني كه او را از خط مقدم جبهه دور نكرده‌اند، بينايي او بازگشت نمي‌كند.

۱ـ در هيستري ميل افراطي به اجتناب از انجام دادن يا تجربه كردن برخي از اعمال يا موقعيت‌ها و نیز ميل شديدي به مورد مراقبت قرار گرفتن وجود دارد. وجود همين تمايل به وابستگي است كه شخصيت هيستريك را مخصوصاً در معرض تلقين‌پذيري قرار مي‌دهد

۲ـشخصيت هيستریايی، نمايش دهنده الگويي از عدم ثبات عاطفي، خودنمايشي، خودمحوري، وابستگي و اتكاي به ديگران است. اين شخصيت در عين حال فعال و برقرار كننده ارتباط است. غالباً در شخصيت هيستريايی روابط خانوادگي به صورت طوفاني از خشونتها و تنديهاي لفظي و سپس عواطف ملايم و دوستانه همراه است. زيرا شخصيت هيستريك مايل است ظاهر قضيه را نزد ديگران حفظ كند و وانمود نمايد كه روابط خانوادگي عادي و مطلوب است.

انواع هيستري

«هيستري بر دو نوع عمده تبديلي و انتزاعي است.

در هيستري تبديلي، مهمترين و مشخص‌ترين علامت، تظاهرات جسماني است؛ بدون آنكه علل فيزيولوژي و جسمي در ميان باشد. اين تظاهرات به اشكال مختلف جلوه مي‌كند؛ گاهي به صورت تشنجات و پرش اعضاي بدن و زماني به شكل بي‌حسی، فلج اعضا و اندامها، كوري و كري ظاهر مي‌گردد. در اكثر موارد علائم هيچگونه تغييرات جسماني از نظر ساختمان اندامها و يا فيزيولوژي ندارند.

واكنش هيستري انتزاعي بدين صورت است كه بيمار قسمتي از زندگي خود را به كلي فراموش مي‌كند. گاهي اوقات فراموشي كامل بوده و سراسر زندگي گذشته بيمار را شامل مي‌گردد. مدت فراموشي نيز در افراد مختلف متفاوت است؛ گاه طولاني و زماني بسيار كوتاه. در اين حالت علي‌رغم فراموش كردن خاطرات گذشته، مهارتها و عادات خود را به دست فراموشي نمي‌سپارد.

فلج هيستري paralysis hysteria

از مكانسيم‌هاي شايع هیستری، فلج هیستری است و بوسيله افرادي مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه ديوانه‌وار مي‌خواهند از موقعيتهايي كه آنها را پريشان خواهد كرد، اجتناب كنند. بازو از كار مي‌افتد، كشيدگي ماهيچه پیش می‌آید و دست و پا، سرد و كبود مي‌شوند. اگر فلج هيستري چند سال ادامه يابد، ممكن است واقعاً ماهيچه تحليل برود. برعكس تمارض‌كنندگان يا افرادي كه آگاهانه وانمود مي‌كنند كه بيمارند، مبتلايان به هيستري از منشأ رواني بيماري بي‌خبرند. فرد هيستريك غالباً تناقصهايی از خود نشان مي‌دهد كه شخص متمارض شديداً از آنها اجتناب مي‌كند.

آرزوها

تستهای روانشناسی

تست افسردگی

تست خود را بهتر بشناسید

تست شعور حسی

تست خودپنداشت

تست ریون

نفوذ درقلب دیگران بدون جراحی!

اختلال دوقطبي در کودکان

اعتماد به نفس چیست و چگونه افزایش می یابد

اين شکل درون من است

ارتباط خواب شما با شخصیتتان

اختلالات یادگیری

اختلالات یادگیری مقدمه

اختلالات یادگیری

عوامل فیزیولوژیک موثر در بروز اختلالات یادگیری

عوامل موثر در بروز اختلالات یادگیری

عوامل بیوشیمیایی موثر در بروز اختلالات یادگیری

عوامل پیش هنگام و قبل از تولد در بروز اختلالات یادگیری

عوامل آموزشی موثر در بروز اختلالات یادگیری

انواع اختلالات یادگیری

درمان اختلالات یادگیری

هوش چیست

شکاف بین نسلی

هیستری

اختلالات یادگیری
مقدمه